Brand City – Vural Çakır

Çağdaş şiddet

Fiziksel şiddetin iyi birşey olmadığı konusunda en azından genel bir mutabakat var.  Arada aile içi şiddetin ve özellikle kadına şiddetin abartıldığını, aile birliğini bozacak şekilde kullanıldığını, kolun kırılsa da yen içinde kalması gerektiğini söyleyenler olmuyor değil. Ama yine de kimse “ben gerektiğinde “döverim” diye ortaya düşecek densizliği göstermiyor.

Şiddetin “modernize” edilmiş, yeni teknolojik versiyonu için aynısını söyleyemeyiz. Muhtemelen bu yazıyı okuyanların büyükçe bir bölümü ya bu yeni şiddeti birisine uyguladı veya kendisine uygulandı. Yani arkadaş sen ya şiddet mağdurusun veya şiddet uygulayıcısısın; hatta ikisi birdensin.

Acele edip, itiraz etmeden önce aşağıdaki birkaç test sorusuna göz at istersen, sonra rakam bakalım:

Hiç sana  “ akşam o saatte “whatsapp” ta ne yapıyordun” diyen oldu mu?

Hiç kimseye “ mesajımı okudun, niye bana cevap vermedin “ dedin mi?

“Niye o fotoğrafı beğendin” sorusunu bir yerden hatırlıyor musun?

Fotoğrafını veya mesajını sana sormadan başka birilerine gönderdiler mi, sen gönderdin mi?

Cevap vermediğin halde Israrla sana mesaj gönderen oldu mu?

Birileri hakkında dedikodu anlamına gelecek mesaj gönderdin mi başkalarına? Lakap taktın mı mesela?

Cinsel içerikli taleplerle ( tabi izinin dışında) karşılaştın mı?

Listeyi daha uzatmak mümkün…  Sosyal medyanın başlıca İletişim aracı haline dönüşmesi ile birlikte, şiddet de işte bu yeni “ modernize” haline büründü.

Sosyal medyayı ilgilendiren diğer bütün alanlarda olduğu gibi,  hatta genelde olduğu gibi, hayat önden gidiyor. Kendi düzenini ve kültürünü, bazen oldukça vahşi biçimde oluşturuyor.   Yeni gelişen elbette kendi yeni sorunlarını da getiriyor. O sorunları teşhis etmen, ayıklaman ve bunlara müdahale için bir toplumsal anlayış birliği geliştirmen ise hiç kolay olmuyor.

“Modernize edilmiş şiddet” yani Siber şiddet, sosyal medyanın karşına çıkardığı en önemli sorunlardan biri. İngev’in yeni tamamladığı araştırma raporuna göre toplumun yüzde 77’si siber şiddetin ne olduğunun farkında değil veya pek az haberdar.  Yaptığının ne olduğunu bilmiyor, sanki normalmiş gibi yapıyor.

Tehlikeyi görüyorsun, örneğin sosyal medya aracılığı ile birisini taciz etmek yeni İletişim formları içinde normalize olmuş. Hem taciz ediyorsun ve hem de  “Allah Allah bunda ne var ki” diyorsun. Aslında yapılan evde çocuğunu döven adamın yaptığı. O da çocuğunu adam olsun diye dövüyor, yoksa dizini dövecek, gayet normal olaraktan babalık görevini yapıyor?

İngev’in çalışması gösteriyor ki 18 yaş üstü insanlarda siber tacize uğramışların oranı yüzde 22. Her beş kişiden biri siber taciz kurbanı.  Ayrıca, epeyce bir farkında olmayan da vardır. Facebook ve Instagram tacizin en yoğun kullanıldığı platformlar. İlk gençlik aşamasında olanlar için Instagram, erken orta yaş aşamasında olanlar için ise facebook. İnsanları özellikle onları yakından tanıyanlar taciz ediyor; sevgililer, arkadaşlar, akrabalar…

Neyin şiddet olduğunu bilememek bir sorun. Herhangi bir biçimi ile siber şiddete maruz kalan için ne yapacağını, nasıl davranacağını bilememek de sonraki sorun. Siber şiddet mağdurlarının yüzde 63’ü kendi başlarına mücadele etmeye çalışıyorlar. Kimseye söylemeden.  Yasal yollara başvurma çok çok az olduğu gibi, bu yolların bilinirliği düşük, etkinliği de zaten ayrı bir konu.

Sosyal medya platformlarının toplumdaki birincil İletişim biçimi olacağı ve etkinliğini artırmaya devam edeceğini tahmin etmek zor değil.  Akıllı telefon kullanım yaşı hızla düşüyor,  çocuklar artık 6-7 yaşlarında bu yeni İletişim ortamına katılıyorlar. Ebeveynlerin koyduğu kullanım kısıtlılıklarını aşmayı da biliyorlar. Hangimiz bilmedik ki?

Hayatın ve sonraki hayatların Temel iletişimi öncelikle sosyal medya üzerinden akacak. İyileri ile ve kötüleri ile.  Siber Şiddet kötülerden birisi; 6-7 yaşından itibaren karşılaşılacak bir potansiyel tehdit.

Şiddetin, tacizin fiziksel formları ile baş etme konusunda epeyce yol aldın. Kişisel olarak, toplum olarak, yasalar olarak. Bu mesafeyi geriye vermeni isteyenler olsa bile ileriye doğru devam etmeni engelleyemeyecekler.

Ama siber şiddet, siber zorbalık, siber taciz gibi terimler için daha yolun başındasın. Farkında olmak, bu sözcükleri dillendirmek, anlamlandırabilmek bile önemli.  Henüz durumun ciddiyetini anlamamış olan regülasyonlardan, yasa ve yönetmeliklerden daha önemli.

Şiddetin bu “ modernize” versiyonu ile mücadeleye başlamanın zamanıdır.