Yazılar

Pandemi ruh sağlığımızı bozdu!

Pandemi ruh sağlığımızı bozdu!

Dünyada ve ülkemizde hızla yaygınlaşan koronovirüs salgını, ‘pozitif’ sonuçla karşılaşan kişilerin yaşamında sadece fiziksel değil, ruhsal sorunlara da yol açabiliyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç “Yüzyılın salgın hastalığı Covid-19’un, herhangi bir ruhsal hastalığı olmayan kişilerde birtakım ruhsal sorunlara, ruhsal hastalığa sahip kişilerde ise hastalığın şiddetlenmesine sebep olabildiğini sıkça görüyoruz. Koronavirüs tanısı alan kişiler, ‘nerede eksik ya da hata yaptım, kimden bulaştı, yeterince dikkat etmedim mi’ gibi düşüncelerle kendilerini sorgulamaya başlıyorlar. Kendilerini suçlamakla birlikte, hastalığının nasıl ilerleyeceği ve yakınlarına bulaştırmak konusunda kaygı duyup, bulaştırdılarsa suçluluk duygusu ile depresyona girebiliyorlar” diyor. Covid-19 ile birlikte son iki yıldır pek çok kişide sinirlilik, tahammülsüzlük, öfke patlamaları, konsantrasyon güçlüğü, kaygı bozukluğu, mutsuzluk, ölüm korkusu ve depresyon gibi ruhsal sorunların görülme sıklığının arttığını belirten Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç, bu sorunların üstesinden gelmemize yardımcı olabilecek 7 önlemi anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç

  • Olumlu düşünün

Virüse yakalananlar bu durumun sadece kendisine özgü olmadığını, hasta olup iyileşen insanların da olduğunu unutmamalıdır. Gerçekçi düşünce içine girilmeli, sürekli bedensel belirtileri dinlememeli, bakış açılarını değiştirmelidirler. Yani umutlu olun ve olumlu düşünün.

  • Güvenilir kaynakları takip edin

Medya yayınlarına gereğinden fazla maruz kalmayarak, güvenilir kaynakları takip etmek önemli. Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığının önerdiği tedbir kurallarını uygulayın. Korku ve kaygınızı, bilgi sahibi olarak ve gerekli tedbirleri uygulayarak aza indirebilirsiniz. Endişenizin, korkunuzun artması başka pek çok şeyi olumsuz algılamanıza sebep olur. Bu yüzden korkunuzu artıracak kişi ve kaynaklardan uzak durun. Konu hakkında bilgisi olmayan kişileri ve yayınları takip etmeyin. Öğrenmek istediğiniz şeyleri, güvenilir kaynaklardan öğrenin.

  • Koronavirüsten başka haberleri de okuyun

Haberlerden aşırı kaçınmak, belirsizliğin ve beraberinde kaygının artmasına yol açarak paniğe sebep olabilir. Bu nedenle haberleri takip edin ama sürekli koronavirüs hakkında araştırma, haber takibi yapmayın. Farklı alanlardaki haberleri de okuyun. Sosyal medyayı aralıklı kullanın. Bu da hem endişenizin azalmasını hem de zamanınızı daha verimli kullanmanızı sağlayacaktır.

Pause Sağlık, Pause Dergi

  • Rutin işlerinizi sürdürün

İzolasyon halindeyken hobilerinizle vakit geçirmek kendinizi daha iyi hissettirecektir. Daha önce vakit eksikliğinden ertelenen uğraşlara yönelmek daha kaliteli vakit geçirmenizi sağlayacaktır. Kitap okuyabilir, film izleyebilir, ev içinde egzersizler yapabilirsiniz. Çocuklarınızla oyunlar oynayabilir, aktiviteler yapabilirsiniz. Korkunuzu yönetebilmek için normal hayatınızı sürdürebilmeniz gerekir. Evdeki rutininizi devam ettirmeye çalışın. Diğer gündemlerle de ilgilenin.

  • İletişiminizi kesmeyin

Diğer kişilerle bağlantı kurun. Yakınlarınızla irtibat halinde olup, sosyal mesafeyi koruyarak sosyal ilişkileri devam ettirin. Endişelerinizi ve nasıl hissettiğinizi bir arkadaşınız ya da aile üyenizle paylaşın. Sağlıklı ilişkilerinizi sürdürün.

  • Ruhunuza ve bedeninize iyi bakın

Sağlıklı beslenin, dengeli yemekler yemeye çalışın, düzenli egzersiz yapın. Alkol ve sigaradan kaçının, çay ve kahve tüketiminize dikkat edin. Gün ışığı almayı ihmal etmeyin. Uyku kalitenizi artırmak için; her gün aynı saatlerde uyuyup uyanın, yatmadan en az bir saat önce elektronik cihazları kullanmayı bırakın.

  • Gerekirse uzman desteği almaktan kaçınmayın

Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç “Kaygı ve korku, yeterli ölçüde ise gereklidir ve bizi doğru olan önlemleri almaya yönlendirir. Ancak kaygı ve korku; yeme ve uyku bozukluklarına sebep oluyor ve hayat kalitesini değiştiriyorsa, kişinin psikolojisinin olumsuz etkilendiğinin işaretidir. Erken önlem alınmazsa, ilerleyen süreçte koronavirüsün psikolojik etkileriyle baş edilmesi daha zor olacaktır. Bu nedenle; bireyler kendine zarar verecek ölçülerde tedbir kurallarını uyguluyorsa, uyku ve yeme bozuklukları başladıysa, işlevselliği bozacak ölçüde panik ve korku durumu, yaşam kalitesinde olumsuz değişimler var ise, psikolojik destek almaktan kaçınmamak gerekir” diyor.

Yeni yılda yenilenmenin püf noktaları

Yeni yılda yenilenmenin püf noktaları

2022 yılına girmeye sayılı günler kaldı… Hemen hepimiz; heyecan, mutluluk, hüzün, pişmanlık ve umutla geçen yılımızın değerlendirmesini yapıyoruz… Yeni yıl için yeni kararlar alıyor, bu doğrultuda planlarımızı uygulamaya başlıyoruz… Çünkü yeni yıl çoğumuz için yeni bir başlangıç demek! Her yıl hayatımızı yeniden gözden geçirmemizin ise ortak bir nedeni var; daha mutlu ve huzurlu bir yaşam sürmek! Acıbadem Maslak Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç, yeni yılın, yeni yaşın, aslında her yeni günün kendimize hedefler belirlememiz açısından iyi bir fırsat olduğunu belirterek, “Hayatınızla ilgili güzel başlangıçlar yapmak için özel günleri beklemeyin. Tarihler kontrolünüz altında değildir. Yeni bir günü, ayı ve yılı kontrol edemezseniz, fakat kendinizle ilgili değişimde, kontrol sizde. Ancak siz isterseniz hayalleriniz gerçekleşir ve değişim başlar.” diyor. Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç, ömür boyu mutlu olmak için nelere dikkat etmemiz ve nelerden kaçınmamız gerektiğini anlattı; önemli önerilerde bulundu!

Pause Sağlık, Pause Dergi

Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç

‘Gerçekçi’ planlar yapın

Geçen yıla ait, sizi en çok rahatsız eden konuyu netleştirmeniz, atacağınız ilk adım olmalı. Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç, ardından konuyla ilgili gerçekçi hedefler belirlemeniz gerektiğine dikkat çekerek, önerilerini şöyle anlatıyor: “İhtiyaçlarınızdan daha fazla beklentiye sahip olmanız, ilerlemenizi olumsuz yönde etkileyecektir. Dolayısıyla hayatınızla uyumlu planlar yapmalısınız. İlgilerinize ve yeteneklerinize uygun hedefler belirlemeniz, başarılı olmanızı kolaylaştıracaktır. Önemli olan isteklerinizi bilmek ve sizin için uygun mu onu tartabilmek, aynı zamanda da uğruna emek harcayabilmektir. Hedef belirlerken, sadece ulaşabildiğiniz hedeflere karar kıldığınızdan emin olun. Aksi takdirde, hedefler bir sonraki yıla ertelenen hayaller olmaktan öteye geçemez.

 Hedeflerinizi somutlaştırın! 

Hedefinizin gerçekçi olmasına dikkat edin. “Ayda 10 kilo vereceğim” gibi gerçekleşmesi zor planlar, anlamlı bir hedef değildir; tekrar başa dönmenize yol açabilir. Ayrıca neden kilo aldığınızı da sorgulamayı ihmal etmeyin. Mutsuzluk, rahatlık, çaresizlik veya açlık mı sizi fazla yemeye sürüklüyor? Veya hareketsiz bir yaşam mı sürüyorsunuz? Gerçeğin ne olduğunu tespit ederseniz, hedefinize doğru adımlar atmış olursunuz.

 “İstiyorum” deyin!

Planınızın başarılı olmasındaki en önemli faktörlerden biri de, “Bunu istiyorum” diyebilmek, onu doğru tanımlamaktır. Örneğin; neyi başarmak istiyorsunuz, ne olsun istiyorsunuz? gibi!

Pause Sağlık, Pause Dergi

Planınızı yazıya dökün! 

Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç, “Planlama yapmamak, başarısızlığı planlamaktır” uyarısında bulunarak, şöyle devam ediyor: “Hedefleriniz için zaman çizelgesi oluşturun. Bunları ne kadar zamanda hayata geçireceğinizle ilgili yazılı bir plan hazırlayın ve gerçekleştirdiğiniz her hedefin yanına bir işaret koyun. Böylelikle neleri hayata geçirebildiğinizi görür ve motive olursunuz”

 Büyük hedefleri küçük parçalara ayırın

Uzun vadeli hedeflerinizi ve bu hedefinize ulaşmanız için yapmanız gereken alt çalışmaları, yani kısa süreli hedeflerinizi belirleyin. Geniş bir sürece yayılan hedefleriniz varsa, onları küçük parçalara ayırın. Hareket planınıza her bir parçayı, hangi tarihlerde olabilecekse, ona göre yerleştirin. En sonuna da ana hedefinizi yerleştirin.

 Net ve olumlu tanımlar yapın

Hedeflerinizi belirlerken net cümleler kurun; net olmak hedefe ulaşmak için çeşitli strateji ve taktikler geliştirmeyi kolaylaştırıyor. Dolayısıyla “Bu yıl para biriktireceğim “demek yerine, “Her hafta kenara şu kadar para ayıracağım” deyin. “Bu yıl dansa gideceğim“ yerine, “Bu yıl salı ve çarşamba günleri dansa gideceğim“ şeklinde cümle kurun. Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç, ayrıca hedeflerinizi uygularken cümlelerinizin olumlu bir dil içermesine dikkat etmeniz gerektiğini belirterek, “Çünkü düşüncelerimiz sözcüklere, sözcüklerimiz eylemlerimize dönüşüyor ve nasıl düşünürsek bir zaman sonra ona evrilmeye başlıyoruz. Bu nedenle olumlu dil kullanmak daha mutlu, huzurlu ve başarılı olmak için oldukça etkili bir araçtır. Örneğin; ’Bundan sonra ağır yemekler yemeyeceğim’ demek yerine ‘Bundan sonra sebze ağırlıklı besleneceğim’ cümlesini tercih edin” diyor.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Kendinize inanın

Yaptıklarınızla ilgili olumlu tutumunuzu korumaya devam edin; kendinize güvenin. Hedeflerinizi yakın çevrenizle paylaşın, çünkü etkileşimin en iyi yolu paylaşmaktır! Ayrıca konuşmalarınızın gerçekleşmeyen hedefler üzerinden değil, daha çok gerçekleşenler üzerinden olmasını sağlayın.

 Hedeflerinizi görebileceğiniz yere asın!

Tam olarak neye ulaşmak istediğinizi bir kağıda yazın ve onu her gün görebileceğiniz bir yere asın. Bu size, neye dikkat etmeniz gerektiği konusunda hatırlatma olacaktır. Örneğin “Aileme zaman ayıracağım” yazıp notunuzu buzdolabının üstüne asmak yerine, eve girdiğinizde tam karşı duvarınıza asın ve net olun: “En az iki haftada bir ailemle yemek yiyeceğim” gibi.

 İnancınızı kaybetmeyin

“Başarısızlıkların her zaman olabileceğini unutmayın. Pazartesi akşamı yeni başladığınız diyeti bozmuş olabilirsiniz. Ama bu, salı günü tekrar başlayamamak demek değildir” hatırlatmasını yapan Uzman Klinik Psikolog Seren Öztoprak Kılıç, sözlerine şöyle devam ediyor: “Aksamalar olduğunda inancınızı ve motivasyonunuzu kaybetmeyin. Çabaladığınız sürece karşılığını göreceksiniz. Yeter ki çabanızdan vazgeçmeyin! Bebekler emeklemekten yürümeye geçerken ortalama 200-250 kez yere düşüyorlar. Her düşüş ayağa kalkmak için bir neden oluyor. Her başarısızlık da başarıya giden yolda tecrübe ve öğrenme”

Pause Sağlık, Pause Dergi

 Sorumluluk alın

Hayat bizlere her zaman, her istediğimizi sunmuyor. Ancak hedeflerinizin gerçekleşmesi sizin elinizde. Bunu kendinize fark ettirmeli, sorumluluklarınızı bilmeli ve ona göre davranmalısınız.

 Ödül önemli!

Başarılarınızın farkına varın, kendinizle gurur duyun. Ulaştığınız her hedefiniz için kendinizi küçük bir hediye ile ödüllendirin. Örneğin; bir fincan, bir kitap, bir süs eşyası gibi! Böylelikle kendinizi motive edecek ve daha istikrarlı olacaksınız.

İhtiyacınız varsa, yardım alın

Hedeflerinizi gerçekleştirme konusunda; çocuklarınızdan, eşinizden, ailenizden, hatta gerekiyorsa konunun uzmanından yardım alın. Böylelikle en yakınlarınızdan göreceğiniz destekten mahrum kalmamış olursunuz.