Yazılar

Apandisit patlamasında ilk 24 saatte tedavi kritik önem taşıyor!

Yaz sıcakları sadece bunaltmakla kalmıyor, karın ağrılarının da artmasına neden oluyor. Bazı karın ağrıları son derece basit nedenlerle ortaya çıkarken, apandisit gibi hayati riske yol açabilen bir sorundan da kaynaklanabiliyor. Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Fikret Aksoy “Son yıllarda yapılan araştırmalar, birçok ülkede özellikle yaz aylarında akut apandisit vakalarının belirgin şekilde arttığını ortaya koymaktadır. Yaz mevsiminde yüksek sıcaklıklar, beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve bağırsak enfeksiyonlarının daha yaygın hale gelmesi gibi faktörler apandisit riskini artırmaktadır” diyor. Prof. Dr. Fikret Aksoy, apandisitin yaygın belirtilerini anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Karnımızın sağ alt tarafında, kalın bağırsağın başlangıcında bulunan apendiks (apandis) adlı küçük organın çeşitli nedenlerle iltihaplanmasına ‘apandisit’ deniliyor. Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Fikret Aksoy, en sık görülen apandisit türünün akut apandisit olduğunu belirterek, akut apandisite erkeklerde daha fazla rastlanıldığını, özellikle 10-30 yaşları arasında görüldüğünü, ancak her yaşta ortaya çıkabildiğini söylüyor. Apandisite genetik etkenlerin yanı sıra birçok çevresel faktörün de neden olabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Aksoy şöyle konuşuyor: “Apandisit, genellikle apendiksin içinin tıkanmasıyla meydana gelirken, bu tıkanıklığa gastrointestinal enfeksiyonlar, sigara dumanı, alerjenler gibi çevresel faktörler neden olabilmektedir. Ancak en sık gözlenen çevresel risk faktörler arasında; yaz mevsiminde sıcak havalar nedeniyle vücudun susuz kalması ve kabızlık riskini artırabilmesidir. Yaz aylarında akut apandisit riskinin artmasıyla potansiyel olarak ilişkili diğer davranışlar arasında; değişen beslenme alışkanlıkları, düşük lifli diyet, şekerli içeceklerin/yiyeceklerin artması ve gastrointestinal patojenlere maruz kalma yer alabilir.”

Prof. Dr. Fikret Aksoy

Prof. Dr. Fikret Aksoy

Akut apandisit, karın ağrısının yaygın nedeni!

Akut apandisitin karın ağrısının ve birçok ülkede acil cerrahinin en yaygın nedeni olduğunu belirten Prof. Dr. Fikret Aksoy, apandisitin en belirgin belirtisinin, göbek çevresinde başlayıp, zamanla karnın sağ alt bölümüne kayarak şiddetlenen karın ağrısı olduğunu söylüyor. Bu ağrıya genellikle mide bulantısı, kusma, iştah kaybı, halsizlik, kabızlık veya ishal gibi sindirim sistemi belirtilerinin de eşlik ettiğini, bazı hastalarda ateş de görülebildiğini belirten Prof. Dr. Aksoy “İlk belirtilerden genellikle 24-48 saat sonra apandisit patlaması meydana gelir ve ağrının aniden azalmasıyla kendini gösterebilir. Ancak kısa süre içinde şiddetli karın ağrısı, yüksek ateş ve genel durum bozukluğu ortaya çıkar. Gaz birikmesi ve karında şişkinlik, öksürme ve yürüme gibi hareketler ile artan ağrı, ağızda ve dilde kuruluk, kabızlık ve idrar sıklığında artış olur. Tedavi edilmemiş apandisin yırtılarak içindeki iltihabın karın boşluğuna yayılması anlamına gelen apandisit patlaması, hayati riske yol açabilen ciddi bir durumdur” diyor.

Tedavide ilk 24 saat kritik!

Apandisit tedavisinde ilk 24 saatin kritik önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Aksoy “Apandis (apendiks) iltihabı ilk 24 saatte tedavi edilmezse patlayarak ciddi enfeksiyonlara hatta hayati riske neden olabilir” diyor. Günümüzde apandisit tedavisinde en yaygın yöntemin cerrahi olduğunu belirten Prof. Dr. Fikret Aksoy şöyle konuşuyor: “Tedavi seçenekleri arasında antibiyotik tedavisi, laparoskopik cerrahi ve açık cerrahi gibi yöntemler uygulanmaktadır. Tedavi yöntemi apandisin durumuna, yol açtığı şikayetlere ve belirtilerin şiddetine göre belirlenir. Laparoskopik (kapalı) cerrahi, küçük kesiler açılarak yapıldığından daha hızlı iyileşme sağlar ve daha iz bırakır. Ancak apandis patlamışsa enfeksiyonun yayılmasını önlemek için acil cerrrahi müdahale zorunludur ve açık ameliyat tercih edilir.”

Çocukta akut apandisit olur mu?

Çocukta akut apandisit olur mu?

Çocuklarımız karnını tutarak bize her geldiğinde genelde aklımıza gelen gaz ağrısı ya da bağırsaklarını bozduğu olur. Oysa bu ağrılar ciddiye alınmalıdır. Temeldeki sebep hiç beklemediğimiz hatta son derece ciddi hastalığın habercisi olabilir. Bu noktada akut apandisitin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Avrasya Hastanesi Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Hüseyin Kılınçarslan, hastalıkla ilgili, aileleri uyarıyor.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Doç. Dr. Hüseyin Kılınçarslan

Çocuklarda akut apandisit nedir?

Apandisit her mevsimde sık olarak görülen ve cerrahi tedavi gerektiren bir karın içi patolojisidir. Apandisit, kalın bağırsağın başlangıç kısmında bulunan apendiks vermiformis denilen bir ucu kör sonlanan yapının iltihabına denir. Apendiks vermiformis içi lenfoid doku ile dolu görevi bakımından bir nevi bademcik benzeri bir yapıdadır. Apandisit nedeni apendisk tıkanmadır.

Lümen tıkanınca apendiks içinde mukus birikir ve iç basınç artar. Bu artışa bağlı olarak lenfatik ve venöz dolaşım bozulur. Ayrıca lümen içinde bakteriler de birikir. Bu olaylar sonucunda apendiks duvarı ülser olur. Bu durum ilerledikçe ise perforasyon gerçekleşir.

Çocuklarda akut apandisitin belirtileri nelerdir?

  • İştahsızlık,
  • Karın ağrısı, (Apandisit ağrısı çoğunlukla şiddetli bir ağrıdır. Karın ağrısı başlangıçta göbek çevresindedir sonrasında ise sağ alt kadrana lokalize olur.)
  • Kusma,
  • Yüksek ateş.

Çocuğunuz merdiven çıkarken zorlanıyor mu?

Hastalığın başlangıç safhasında çocuk normale yakındır. Fakat hastalık ilerledikçe keyfi kaçmış bir çocuk karşımıza çıkar. Çocuklar öne doğru eğilmiş biçimde topallayarak yürürler.  Merdivenlerden çıkarken zorlanırlar. Küçük çocuklar ise özellikle sağ bacaklarını karınlarına doğru bükerek hareketsiz yatmayı tercih eder ve muayeneye karşı koymaya çalışırlar. Sağ alt kadranda hassasiyet, defans ve tam kasılmalar mevcuttur.

Çocuk her iki topuğu aynı anda yere vurunca karın ağrısında artış hisseder. Perfore olmuş apandisitte ise karnın her kadranında bu bulgular meydana gelir. Apendiksin yerleşmesine göre bazen idrar ve kaka yapmakta zorlanma olabilir.

Çocuklarda apandisit nasıl teşhis edilir?

Çocukluk çağındaki apandisit özellikle tanı koyma aşamasında erişkinlerden farklılık arz eder. Çünkü çocuklar kendini ifade edemez veya bazen korktukları için ağrılarını gizleme yolunu seçerler. Karın içi yapılarının birbirine çok yakın olması nedeniyle de geç tanı konulması veya tanı konulamaması durumlarında yüksek mortalite seyreder. Bu yüzden anne- babalara ve hekimlere büyük iş düşmektedir. Ebeveynler, karın ağrısı olan çocuklarına ağrı kesici vermeden önce bir çocuk doktoruna/cerrahisine muayene ettirmelidir. Halk arasında basit olarak algılanan apandisitin çocuklarda ölüme kadar giden sorunlara yol açabileceği unutulmamalıdır.

Çocuklarda akut apandisit nasıl tedavi edilir?

Apandisitin tek tedavisi cerrahidir. Fakat bazen başlangıç aşamasında olan ve lümenin tam olarak tıkanmadığı vakalarda çocuklar hastaneye yatırılarak yapılan antibiyotik tedavisi ve oral alımın kesilerek barsakların dinlendirilmesi de hastalığın gerilemesini sağlamaktadır. Bu noktada çocuk, operasyon olmadan iyileşebilmektedir.

Apandisit cerrahisi açık ve laparoskopik olarak yapılmaktadır. Akut apandisitlerde 1-2 gün, perfore apandisitlerde ise 5-7 gün hastane yatışı gerekebilir. Antibiyotik alımına ameliyat öncesince başlanmalı, akut apandisitte 1-3 gün, perfore apandisitte ise 7 gün devam ettirilmelidir. Çıkarılan apandiksin mutlaka histopatolojik incelemesi yapılmalıdır. Nadiren olsa da apandisit nedeni tümör veya parazitoz olabilir. Ameliyat sonrasında ebeveynlerin dikkatli olması gereken noktalar vardır. Aksi takdirde;

  • Yara enfeksiyonu,
  • Karın içi apseler,
  • Barsak yapışıklıkları görülebilir.