Yazılar

Prematüre bebeklerde enfeksiyon riskleri çok yüksek!

Prematüre bebeklerde enfeksiyon riskleri çok yüksek!

Enfeksiyonlardan kronik hastalıklara, aşırı stresten alkol ve sigaraya… Ülkemizde her yıl 150 bini aşkın bebek çeşitli nedenlerle hatta bazen hiç nedensiz yere vaktinden çok önce dünyaya geliyor. Hal böyle olunca neredeyse bir avuç içi kadarlık vücutlarıyla tutunmaya çalışıyorlar hayata. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Mehmet Malçok, 37 haftadan önce doğan ve ‘prematüre bebek’ olarak tanımlanan bu bebeklerin; anne karnında gelişimlerini tamamlamamış olup, doğduktan sonra tamamlamaya çalıştıklarından dolayı ciddi risk altında olduklarını belirterek “Bu nedenle karşılarına çıkabilecek zorlu sağlık sorunlarına karşı mücadele edebilmek için diğer yenidoğanlara göre çok daha ciddi bakım tedbirleri gerekmektedir” diyor. Peki prematüre bebeği hayati risk faktörlerinden korumak için anne babalar ne yapmalı? Dr. Mehmet Malçok, 17 Kasım Dünya Prematüre Günü kapsamında yaptığı açıklamada; prematüre bebek bakımında dikkat edilmesi gereken 5 kuralı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Dr. Mehmet Malçok

Dr. Mehmet Malçok

Bol bol emzirin veya anne sütü verin

Erken doğmuş bebekler için anne sütünün; enfeksiyonlardan korunmadan ağızdan beslenmeye, hastanede kalış süresini kısaltmaktan fiziksel, zihinsel ve ruhsal gelişiminin iyileşmesine dek çok önemli faydaları vardır. Prematüre bebek sahibi annelerin sütü, yavrusunun ihtiyacını karşılayacak tüm unsurları barındırmaktadır. Bu nedenle annenin sütünün yeterince gelmesi için aşırı stres ve yorgunluktan uzak durması, bu konuda çevresindekilerin de anneye azami destek vermesi gerekir.

Ev ziyaretlerinden kaçının

Sonbahar ve kış aylarında sık rastlanılan enfeksiyonlar, rinovirüs, nezle, grip ve koronavirüs prematüre bebekler için ciddi ağır tablolar oluşturabiliyor. Bulaşıcı hastalıklardan korunmanın en önemli yolu bebeği hasta kişilerden uzak tutmak olduğu için ev ziyaretlerine gitmemek, ziyaretçi kabul etmekten kaçınmak ve hatta öpmek ve sevmek için bebeğe tedbirsizce yaklaşan kişileri uyarmaktan çekinmemek gerekiyor.

Odalarını havalandırın

Akciğer gelişimini henüz tamamlamayan prematüre bebekler için temiz hava oldukça önemli. Temiz hava hem enfeksiyonun azalmasını hem de bebeklerin daha rahat uyumalarını sağladığı için bebeklerin kaldığı odaların gün içerisinde en az 2 kez havalandırılması gerekir. Toplumda bebek için ‘sıcak hava iyidir’ bakış açısı hakim olsa da oda ısısı çok soğuk veya çok sıcak olmayacak şekilde ayarlanmalı, mümkünse 24-25 dereceye sabitlenmelidir. Ayrıca bebeklerin ısı dengesini korumak için çok kalın giydirmekten kaçınmak pamuklu kıyafetleri tercih etmek önemlidir.

Dr. Mehmet Malçok

Hijyen kurallarına dikkat edin

Bağışıklık sistemi henüz güçlenmemiş olan prematüre bebeklerin sağlığı için el hijyenine dikkat edilmesi gerekir. Ellerimizde çok sayıda bulunan bakteriler bebekler için hem yoğun bakım yatışları sırasında hem de taburculuk sonrası dönem için risk oluşturur. Bebeği emzirmeden ve altını değiştirmeden önce mutlaka ellerin yıkanması, el dezenfektanı kullanımı ve hatta maske kullanımı da prematüre bebeklerin kış hastalıklarından korunmasında büyük önem taşır.

Bebeklerinizin takiplerini aksatmayın

Bebeğinizin sağlıklı bir şekilde büyümesi ve gelişmesi için takiplerini aksatmayın. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Mehmet Malçok, “Prematüre bebekler için yenidoğan uzmanı ve gelişimsel pediatri uzmanı ile birlikte ekip izlemi gerekir. Bu bebeklerimiz en az 3 yıl boyunca pediatrik nöroloji, genetik, pediatrik konuşma terapisti, pediatrik endokrinoloji, çocuk cerrahı, beyin cerrahı, ortopedist, pediatrik kardiyoloji; fizyoterapi, yüksek riskli bebeklerde deneyimli beslenme uzmanı ve özel eğitim branş uzmanlarınca periyodik olarak takip edilmelidir” diyor.

Bebeklerde RSV enfeksiyonuna dikkat!

Bebeklerde RSV enfeksiyonuna dikkat!

Sonbahar mevsiminin gelmesiyle birlikte bebeklerin sağlığını ciddi şekilde etkileyebilen pek çok enfeksiyon hastalıkları kapımızı çalmaya başladı. Bu enfeksiyonlardan yaygın olarak görülen RSV (Respiratuar sinsityal virüs) özellikle prematüre bebeklerde hayatı tehdit eden boyutlara ulaşabiliyor. Bunun nedeni ise bağışıklığı henüz yeterince güçlenmemiş olan prematüre bebeklerde virüsün hızla akciğerlere ulaşıp, bronşit veya zatürreye yol açabilmesi. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Malçok, virüse karşı geliştirilmiş kesin bir tedavi olmadığı için risk grubundaki prematüre bebekleri virüsten korumanın yaşamsal önem taşıdığına dikkat çekerek, “Bebeklerde ev ziyaretlerinin kabul edilmemesi, bakımından sorumlu kişilerin sonbahar ile kış aylarında maske takmaları ve el hijyenine dikkat etmeleri bu virüsten korunmada en önemli üç kuralı oluşturuyor” diyor.

Acıbadem Kozyatağı Hastanesi

Dr. Mehmet Malçok

Çok hızlı ve kolay bulaşabiliyor!

RSV (Respiratuar sinsityal virüs)  çok hızlı ve kolay bir şekilde bulaşabiliyor. Virüs enfekte olmuş kişilerin öksürmeleri, hapşırmaları veya konuşmaları sonucu çevreye saçılan damlacıklarla yayılırken, bebeği öpmekle de bulaşabiliyor. Hastalığın bulaşma özelliği belirtiler ortaya çıkmadan 1-2 gün önce başlıyor ve 3-8 gün sürüyor. Ancak bağışıklığı zayıf kişilerde bulaşıcı özelliği dört haftaya kadar uzayabiliyor.

Grip benzeri belirtiler gösteriyor!

RSV enfeksiyonu bebeklerde grip ve Covid-19 hastalığına benzer belirtilerle ortaya çıkıyor. Huzursuzluk, ateş, burun tıkanıklığı, nefes almada güçlük ve ağızdan beslenememe gibi kademeli olarak artan şikayetler gelişiyor. Belirtilerin şiddeti hastalığın süresi ilerledikçe artıyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Malçok, erken tanı için ebeveynlerin burun tıkanıklığı ve ağızdan beslenmede güçlük çekme gibi sorunlarda zaman kaybetmeden hekime başvurmalarının son derece önemli olduğu uyarısında bulunuyor.

Acıbadem Kozyatağı Hastanesi

Özellikle prematüre bebekler risk altında

Sağlık Bakanlığı verilerine göre; 0-1 yaş grubunda bebek ölümlerinin yüzde 48,4’ünden alt solunum yolları enfeksiyonları sorumlu oluyor. Bu enfeksiyonlarda en sık görülen etken olan RSV enfeksiyonu prematüre bebeklerin yoğun bakıma yeniden yatışlarına, mekanik ventilatörde tekrar izlenmelerine, hatta hayatlarını tehdit edecek kadar solunum ve kalp yetmezliğine sebep olabiliyor. Amerikan Pediatri Akademisi, daha fazla risk altında olmaları nedeniyle hamileliğin 29. haftasından önce doğan prematüre bebeklere, kronik akciğer hastalığı veya ciddi doğumsal kardiyak problemi olan bebeklere özel bir antikor ile koruyucu tedavi uygulanmasını öneriyor. Ülkemizde de bu koruyucu tedaviye risk altında olan bebeklerde başvuruluyor.

Solunum desteğine ihtiyaç duyulabiliyor!

RSV enfeksiyonunda hastalığın belirtilerini dindirmeye ve bağışıklığı güçlendirmeye yönelik destekleyici tedaviler uygulanıyor. Evde sprey veya damlalar ile bebeğin burnunun açık tutulması, ortamın nemlendirilmesi, beslenmesine dikkat edilmesi ve bol sıvı takviyesi önem taşıyor. Hastanede ise oksijen yetersizliğinin önüne geçebilmek amacıyla ilaç uygulamalarının yanı sıra cihazla solunum desteğine ve vücuttaki sıvıyı artırmak için serum tedavisine başvuruluyor.

Prematüre bebek bakımı ihmale gelmez

Prematüre bebek bakımı ihmale gelmez

Vaktinden çok önce dünyaya gelen prematüre bebekler; özellikle akciğer gelişimleri tamamlanmamış olduğundan dolayı solunumdan enfeksiyona, beyin kanamasından kalp yetmezliğine ve ciddi bağırsak hastalıklarına dek pek çok sağlık sorunu ile karşı karşıya kalabiliyorlar. Bu nedenle de annelerimizin ‘seni pamuklara sarmalayarak büyüttüm’ sözüne tam da uygun davranılması gerekiyor. Dünyada prematüre bebeklerin sorunlarıyla ilgili farkındalık yaratmak amacıyla her yıl 17 Kasım Dünya Prematüre Günü kapsamında etkinlikler yapılıyor. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları,  Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Mehmet Malçok, özellikle de Covid-19 pandemisinin tehdidi altında dünyaya gelen prematüre bebeklerin bakımında ihmale gelmez 10 kuralı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Dr. Mehmet Malçok

Gebeliğin 37. haftasını tamamlamadan önce doğan bebekler prematüre olarak tanımlanıyor. Hatta kimi minikler çok daha aceleci olup 23-25 haftalıkken bile doğabiliyorlar. Onlara da “yaşam sınırındaki prematüre bebek” deniyor. Ülkemizde farklı nedenlerle her yıl yaklaşık 150 bin prematüre bebek dünyaya geldiğini belirten Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Mehmet Malçok “Halk arasında, zamanında doğan bebeklere göre daha küçük bebekler olarak algılansa da, bu bebekler anne karnında gelişimlerini tamamlamadan doğmuş bebeklerdir. Doğum ağırlıkları da gebelik süresine bağlı olarak değişirken bazen 1000 gramdan daha düşük yani neredeyse bir avuç içine sığabilen büyüklükte de karşımıza çıkabiliyor. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de prematüre bebek doğumuna çok sık rastlanıyor. Annede yüksek tansiyon, kronik hastalık, enfeksiyon, sık doğum, doğum suyunun erken gelmesi vb birçok neden prematüre bebek doğumuna neden olurken, gebelik haftası ne kadar küçük ise, bu bebeklerin karşılaşacağı zorluklar o kadar artıyor” diyor.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Akciğerlerinin gelişimi doğduktan sonra tamamlanıyor!

Prematüre bebeklerin akciğer gelişimleri başta olmak üzere, göz ve beyin gelişimlerinin doğduktan sonra tamamlandığını, bağışıklık sistemlerinin de tam gelişmemesinden ötürü enfeksiyonlara daha hassas ve açık olduklarını vurgulayan Dr. Mehmet Malçok şöyle konuşuyor: “İçinde bulunduğumuz pandemi sürecinde mevcut risklere, kış aylarına özgü tehlikeler de eklenince prematüre bebekler için tehdit artıyor. İnsanların kapalı ortamlarda kalma sürelerinin artması ve bulundukları ortamların havalandırma ve hava temizliğinin yeteri kadar olmaması, bazı virüslerin düşük hava sıcaklıklarında daha kolay bulaşması normal, zamanında doğmuş bebeklere göre prematüre doğan bebeklerde enfeksiyon riskinin daha fazla tehdit oluşturmasına neden oluyor. Mevsimsel olarak artış gösteren RSV virüsleri de prematüreleri en çok tehdit eden mevsimsel hastalıklardan birisi olarak karşımıza çıkıyor. Bağışıklık sistemi zayıf, akciğerleri hassas olan prematüreler bu hastalığa yakalandığında, alt hava yollarında daralma ve nefes almada güçlük şikayetlerine neden olmakla birlikte, bebeklerin yoğun bakımlara tekrar yatmasına ve uzun süreli tedavi almasına neden oluyor.”

Covid 19 çok ciddi risk oluşturuyor!

Sonbahar ve kış aylarında sık rastlanılan diğer enfeksiyonlar arasında yer alan; rinovirüs, mevsimsel influenza tip A-B ve Covid-19’un prematüre bebekler için ciddi ağır tablolar oluşturabildiğini belirten Dr. Mehmet Malçok; bu hastalıklardan korunmanın en iyi yolunun, hasta kişiler ile prematüre bebeklerin karşılaşmaması olduğunu vurguluyor. Dr. Mehmet Malçok “Covid 19 salgınından önce de, prematüre bebeklerin sağlığı için ev ziyaretlerinin kısıtlanması ve el hijyeni başlıca korunma tedbirleri arasında yer alıyordu. Şimdi bu tedbirlerin alınması; maske ve mesafe ile birlikte Covid 19 salgınında çok daha kritik bir hale geldi” diyor.

Pause Sağlık, Pause Dergi

Prematüre bebeklere özel kış önlemleri!

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Mehmet Malçok, prematüre bebeklerin bakımına özel kış önlemlerini şöyle sıralıyor;

  • Prematüre bebeğiniz için anne sütü kritik önem taşıyor. Bol bol emzirin.
  • Prematüre bebeklerin diğer bebeklere oranla hastalıklara karşı daha hassas olduğunu unutmayın Bu nedenle özellikle kış döneminde ev ziyaretlerine gitmekten kaçının.
  • Doğum sonrası da dahil olmak üzere ziyaretçi kabul etmeyin. Hasta olan kişilerle kesinlikle bir arada bulundurmayın.
  • Kapalı ve havalandırması kötü olan yerlere bebeğinizi sokmayın.
  • Bebek bakımı öncesi el hijyenini ihmal etmeyin. Ellerinizi sık yıkayın.
  • Olası bir hastalık durumunuzda bebeğinizi emzirme, bakım işleri esnasında maske kullanın.
  • Odaları gün içerisinde düzenli havalandırın.
  • Covid-19 olmanız bebeğinizi emzirmenize engel değil; aksine hastalığa karşı oluşacak antikorların, anne sütü aracılığıyla bebeğe geçmesine ve koruyuculuk sağlamasına yardımcı oluyor. Bu nedenle Covid-19 olsanız da bebeğinizi maske takarak ve hijyene dikkat ederek emzirin.
  • Oda sıcaklığının çok soğuk ya da çok sıcak olmamasına, 24-25 derecede sabit tutmaya özen gösterin.
  • Büyüme hormonu uyku esnasında salgılandığından, bebeğinize kaliteli uyku ortamı sağlayın. Gürültülü ve televizyonun açık olduğu ortamda değil, sessiz bir odada uyutun.