%1 Karbon artırımı ne işe yarar?

“Karbon oranını % 1 arttırarak, toprağın 170 tondan fazla su tutması sağlanabiliyor!”

Su kıtlığı tehlikeli boyutlarda… Suyun önemi giderek artarken organik atıklardan yapılan kompostla verimliliği artırmak da mümkün… 1 metreküp kompost ile 7 dekar tarım arazisi eğer organik kısmı normal değerlerde ise aşılanabiliyor! Uzmanlar, bu sayede çölde domates bile yetiştirebildiğini belirtiyorlar. Bu farkındalık ve sıfır atık yaklaşımıyla, “Sürdürülebilirlik ve Kompost Yapımı” dersi Altınbaş Üniversitesi’nde başladı.

 “Bokashi Kompost”

Bu yöntem, organik atıklar değerlendirilerek evde, okulda, fabrikada, akla gelebilecek her yerde yapılabilecek bir çeşit organik gübre. Yapımında ise yumurta kabuklarından, kahve telvesine, yemek atıklarından hatta karton ya da talaşa kadar her türlü malzeme kullanılabiliyor. Çıkan tonlarca organik atıktan üretilen kompostun, sadece 1 metre küpüyle 7 dekar alanın toprak besin ağı ile aşılanması mümkün.

Sıfır atık yaklaşımında “Sürdürülebilirlik ve Kompost Yapımı” ders müfredatına ekleniyor

Altınbaş Üniversitesi İşletme Fakültesi ve Uygulamalı Bilimler Fakültesi bünyesindeki Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü atıkların doğaya dönüşünde öğrencilerini bilinçlendirmek üzere önemli bir iş birliğine imza attı. Üniversite öğrencileri müfredata eklenen bu yeni ders ile atıkların toprağa geri döndürülmesi konusunda farkındalıklarını artıracak. Konu, BAP- Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamına da alınarak yeni projeler geliştirilecek. Dersler, İşletme Fakültesi’nin dış paydaşı olan Tarım Rotary Kulübü ile gerçekleştirilecek.  Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Dr. Özge Seçmeler, eğitim açısından konunun önemini şöyle anlattı: “Yaşanan depremler sonucunda yenilenecek şehir planlarının küresel ısınma etkileri göz önünde bulundurularak tamamen eko-kent projeleri olarak değerlendirilmeleri kritik önem taşıyor. Okullarda ve üniversitelerde ekolojik eğitimin yaygınlaşması hatta pratiğe dökülmesi bazı ülkelerde başarıya ulaşan ‘ekolojik şehir planlamasına’ geçişte yerel halkın katkısını artıracak bir etken.

“Atıkların %99’u dönüştürülebiliyor”

Kompost üretiminin çevresel etkileri üzerine bilimsel araştırma yapan İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Mehmet Gürel Tekelioğlu da bitkilerin ihtiyacı olan fosfor, potasyum ve nitrojenin bu yöntemle en iyi şekilde karşılanabildiğine işaret etti. Atıkların %99 gibi yüksek bir oranla dönüştürülebildiğini kaydeden Dr. Tekelioğlu, “Güvenli ve tutarlı şekilde toprak yapısı korunuyor. Bokashi Kompost ile beslenmiş toprakta haşere ve sinek oluşumu da engelleniyor. Çölde domates bile yetiştirebilirsiniz.” dedi.

Dr. Semra Kaymak evde Bokashi yapmanın basit yöntemini de paylaştı:

“Bunun için üretilmiş alt tarafı delikli ve musluklu özel kutulardan temin edilebilir ya da evinizdeki 2 kovayı üst üste oturtularak içte kalan kutunun altı su akışına izin verecek şekilde delinerek ve iki kutu arasına bir musluk takarak yapılabilirsiniz.  En altta ve aralara talaş ya da karton parçaları döşeyin.  Vitamin ve mineral çeşitliliğini sağlamak için farklı gıda atıkları kullanılması uygun. Yumurta kabuğu, çay posası, et, kemik, pırasa, şekerli atıklar v.s hepsi küçük parçalara bölünerek kutuya atık çıktıkça atın. Evde de pirinç suyu, süt ve melas ile hazırlanacağı gibi hazır satılan etkili mikroorganizma sıvısı her 5-7 cm’lik atık üzerine yerleştirilen talaş veya karton parçaları üzerine püskürtün. Kova tamamen dolunca 2 hafta kapağını hiç açmadan 21 – 37 derece oda sıcaklığında bekletin. Soğukta fermentasyon gerçekleşmez.12 derece altında mikroorganizma faaliyeti yavaşlar. Kompostun başarılı olduğunu sirke ya da turşu gibi kokmasından anlayabilirsiniz. Üstünde de pamuksu beyaz bir küf oluşması işlemin doğru olduğunu gösterir. Kötü koku veya mor yeşil küf var ise bozulduğunu anlarız. Sonra bahçenizde ya da büyük bir saksıdaki sığ bir toprağa gömün. Üstünü çukurdan çıkan toprak ile kapatın 2 hafta da bu şekilde bekletin. Bokashi kovasının altında biriken sıvıyı da gün aşırı alın. Beklemesi halinde kötü koku yayar hem de bu sıvıyı doğal ve güçlü bir lavoba açıcı olarak kullanabilirsiniz. Bu sıvıyı 50-100 kat sulandırarak evde veya bahçedeki bitki ve çiçeklerinize verebilirsiniz. Aldığınız suyu bekletmeden kullanmalısınız.”