Op. Dr. Koray Cengiz arşivleri

Covid-19? Domuz Gribi? Yoksa İnfluenza mı?

Covid-19, Deşta varyantı Omicron derken influenza gözden kaçabiliyor. Oysa belirtileri oldukça benzer olan bu hastalık da ciddi derecede ölümcül.

En sık görülen belirtiler boğaz ağrısı, boğazda gıcıklanma, kuru öksürük, kas ve eklem ağrıları, iştahsızlık, karın ağrısı ve ishaldir. Peki tüm belirtiler bu kadar benzerken vakit kaybetmeden doğru teşhisi nasıl koyacağız? Doğru tedaviyi aldığımızdan nasıl emin olabiliriz? Avrasya Hastane ’sinden İç Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Koray Cengiz influenza virüsüne ait merak edilen tüm detayları açıkladı.

Op. Dr. Koray Cengiz

İnfluenza nedir?

Yaygın olarak grip adıyla bilinen influenza, genellikle ekim ayında başlayarak nisan ayına kadar uzanan dönemde sıkça rastlanılan bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Bazı kişilerde hayati tehlike oluşturabilecek olan bu hastalık sıklıkla soğuk algınlığı ile karıştırılsa da iki hastalık birbirinden oldukça farklıdır.

Hastalığa sebep olan influenza virüslerinin A, B, C olmak üzere üç farklı versiyonu bulunmaktadır. Virüsü bünyesine alan kişinin hapşırması, öksürmesi veya konuşması sırasında yayılan virüslü damlacıkların sağlıklı kişiye geçmesi ile bulaşır. Yaygın olarak sonbaharda başlayıp ilk bahar aylarına kadar görüldüğü için mevsimsel grip olarak da adlandırılıyor. İnfluenza virüsünün birçok alt tipi bulunmaktadır. Bu nedenle, her yıl farklı tipte influenza virüsü ortaya çıkar. Bu da kişinin her yıl tekrar gribe yakalanmasına neden olur.

Soğuk algınlığı mı? Grip mi? COVID-19 mu?

Soğuk algınlığı, grip ve koranavirüs solunum yollarının enfekte olma durumudur. Belirtiler benzerlik gösterse de süreçler arasında şiddetli farklar bulunur. Soğuk algınlığı halsizlik yaratabileceği için sizi biraz aşağı çekebilir. Fakat grip, yataktan çıkma düşüncesi karşısında sizi biraz ürpertebilir. Soğuk algınlığı sırasında yaşadığınız komplikasyonlar nispeten önemsizdir. Ancak, grip zatürree gibi yaşamı tehdit eden bir hastalığa yol açabilir. Koranavirüs, grip ile daha yakın yakın belirtiler gösterir. Düşmeyen yüksek ateşiniz varsa ve nefes almakta zorluk çekiyorsanız tedbir amaçlı en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir.

Semptomlar kendini aniden ortaya çıkarıyor

Grip ilk olarak, burun akıntısı, hapşırma ve boğaz ağrısıyla birlikte basit bir soğuk algınlığı gibi düşünülebilir. Soğuk algınlığı daha yavaş gelime eğilimindeyken, grip semptomları aniden kendini ortaya çıkarır. Yaygın olarak rastlanılan belirtiler;

Ateş
Ağrıyan kaslar
Üşüme ve terleme
Baş ağrısı
Kuru, inatçı öksürük
Nefes darlığı
Yorgunluk ve halsizlik
Burun akıntısı veya tıkalı
Boğaz ağrısı
Göz ağrısı
Kusma ve ishal

Hijyen kurallarına uyum sağlamak gribi önlemenin anahtarı

COVID-19 sürecini yaşadığımız bu dönemde hakim olduğumuz hijyen kurallarının önemini bir kez daha hatırladık. Hijyen kurallarını yerine getirmek ve insanlarla olan sosyal mesafeyi sınırlandırmak virüsten kaçınmanın ilk adımıdır. Aynı durum influenza virüsü içinde geçerli… Hijyen burada da alınabilecek ilk önlemdir. Kalabalık yerlerin aktif havalandırılması, el hijyeni ve yüz maskesi takma gibi önlemler grip yayılması riskini azaltabilir. Aynı zamanda kişiler öksürük ve hapşırma sırasında peçete ile ağız ve burnun kapatılmasına teşvik edilmelidir. Virüs ile enfekte olan kişi, semptomlarını atlatana kadar kendine ev karantinası uygulayarak temas sıklığını azaltmalıdır.

Belirli kişiler daha büyük risk taşıyor

Solunum yoluyla her kişiye bulaşabilecek olan grip, bazıları için ağır sonuçlar meydana getirebilir. 5 yaşından küçük çocukların ve 65 yaşından büyük kişilerin, kronik tıbbi sorunları olanların (astım, diyabet veya kalp hastalığı) griple ilgili ciddi komplikasyonlara yakalanma olasılıkları yüksektir.

Nasıl tedavi edilir?

İlk olarak influenza teşhisi konanların, virüsün yayılmasını önlemek adına kendilerini izole etmelere gerekir. Ellerini ılık su ve sabunla yıkamak, hapşırırken mendil kullanmakta unutulmamalıdır.

İnfluenza virüsünü alan çoğu kişi tıbbi bakıma ihtiyaç duymadan iyileşebilir. Hafif grip vakaları için en iyi eylem yolu dinlenmek, uyumak, bol sıvı içmek ve ateş semptomlarını tedavi etmek olacaktır. Fakat ağır semptomlarınız varsa veya yüksek risk grubundaysanız uzman bir doktora başvurmanız en doğru yol olacaktır. tedavi için antiviral ilaçlara ihtiyaç duyabilirsiniz. Antiviral ilaçlar hastalığı hafifletebilir ve hasta olma sürenizi kısaltabilir. Ayrıca ciddi grip komplikasyonlarını önleyebilirler.

Siz dururken dünya dönüyorsa vertigo olabilirsiniz

Ayakta duramayacak kadar başınız dönüyor, gözlerinizi kapatsanız bile baş dönmeniz geçmiyorsa vertigo problemi ile karşı karşıya olabilirsiniz. Vertigo, sizin veya gördüklerinizin döndüğünü hissetmenize yol açan bir histir. Günlük hayatı olumsuz etkileyerek yaşam kalitesini düşüren vertigo, tedavi edilmediğinde büyük sorunlara yol açabiliyor. Avrasya Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Koray Cengiz, vertigo hakkında bilinmeyenleri anlatıyor.

Vertigo bir hastalık değil belirtidir

Kendi başına bir hastalık olmayan vertigo, aslında bir hareket halüsinasyonudur. Vertigo sorunu yaşayan kişi, aslında var olmayan bir hareketi algılar ve bu durum günlük hayatını ciddi oranda olumsuz etkiler. Üstelik sadece baş dönmesi değil, baş ağrısı ve mide bulantısının eşlik ettiği vertigo, altında başka nedenler yaratması sebebiyle mutlaka araştırılması gerekir.

Hangi semptomlarla ortaya çıkıyor?

Vertigo denilince akla baş dönmesi gelse de birçok bulgu ile kendini belli eder. Öyle ki; şiddetlenen baş dönmesi ve denge problemi kişiyi yatağa kadar düşürebilir.

Şiddetli baş dönmesi,
Bulantı, kusma,
Kulak çınlaması,
Gözlerde anormal hareketler,
Kulakta basınç.

Tetikleyici nedenler var…

Birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkan ve Dünya nüfusunun %5 ila %10’unu etkileyen vertigo;

Üst solunum yolu hastalıkları,
Meniere hastalığı,
Orta kulak iltihapları,
Beyin ve beyincik ile ilgili nörolojik hastalıklar ve tümörler
İç kulaktaki sıvıların artması,
Denge ile ilgili sinyalleri beyne ulaştıran sinirin iltihaplanması,
İç kulaktaki kristallerin yerinden oynaması.

Santral ve periferik vertigo olarak ikiye ayrılır

Periferikvertigo: Vestibüler organlarda veya iç kulakta yaşanan problemler sonucunda ortaya çıkar. Hızlı veya yavaş bir şekilde kendini gösteren baş dönmesi, kusma ve denge kaygı şeklinde kendini gösteriyor. Çoğu zaman Meniere hastalığı, kanal zedelenmesi, iç kulağı etkileyen influenza ve soğuğa maruz kalma, bazı antibiyotiklerin kullanımı gibi etkenler sebebiyle yaşanır.

Santral vertigo ise beyinde bulunan denge merkezinde yaşanan sorunlar sebebiyle ortaya çıkar. Konuşma bozuklukları, çift görme, yutma zorluğu gibi sorunlar yaratan santral vertigonun ortaya çıkma nedeni ise; migrene bağlı vertigo, multiple skleroz (MS), iç kulak hastalığı ve beyin damar hastalıklarıdır. Çift görme, konuşmada bozukluk gibi nörolojik bulgular ortaya çıkıyor.

Doğru tedavi, doğru tanı ile mümkün

Bir günde acil servislere baş dönmesi sebebiyle yüzlerce kişi başvuruyor. Birçoğunun doğrudan sebebi vertigo olmasa da teşhis için önemli bir başlangıç noktasıdır. Vertigonun teşhisinde birçok yöntem kullanılmaktadır. Bu noktada kişide ilk bakılması gereken yaşanan baş dönmelerinin santral kaynaklı mı, yoksa perferik mi olduğudur. Çünkü yapılacak yanlış bir müdahale çok ciddi risklere yol açabilir. Perferik ve santral vertigonun ortaya çıkış nedeni farklı olduğundan farklı tedavi yöntemleri uygulanmalıdır.

Tedavi şekli değişkenlik gösterebilir

Vertigoyu ortaya çıkaran nedenlere bağlı olarak tedavi şekli de değişiklik gösterir. Eğer vertigonun sebebi kulak içi kristallerde yaşanan bir problemse medikal manevralar ve özel egzersizler yoluyla kristallerin dengesi sağlanır. Eğer meniere hastalığına bağlı olarak ortaya çıktıysa tedavi amacıyla bazı ilaçlar kullanılır. Ancak hastanın da bazı alışkanlıklarını ve rutinlerini değiştirmesi beklenir. Sigara ve alkolü bırakmak, daha sağlıklı beslenmek gibi… Enfeksiyon sebebiyle ortaya çıkan vertigo tedavisinde ise basit ilaç tedavileri uygulanır. Ancak tümör kaynaklı vertigo varsa genel olarak tercih edilen yöntem ameliyattır.

Yazılar