Prof. Dr. İsmail Gömceli arşivleri

Kalın bağırsak kanserinin belirtisi

Kalın bağırsak kanseri, kolonu veya rektumu kaplayan hücrelerin anormal hale gelmesi ve kontrolden çıkması ile meydana geliyor. Bağırsakta bulunan poliplerin mutasyonu ile kalın bağırsak kanseri gelişebiliyor ve bazı kolorektal kanserler herhangi bir belirti vermeyebiliyor. Bu nedenle düzenli kolorektal kanser taramalarının yapılması sorunların erken dönemde saptanıp tedaviye başlanması açısından hayati önem taşıyor. Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. İsmail Gömceli, kalın bağırsak kanseri hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.

Prof. Dr. İsmail Gömceli

Hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu kanser gelişiyor

Vücudun tüm hücreleri normal olarak büyür, bölünür ve ardından vücudun sağlıklı ve düzgün çalışmasını sağlamak için ölür. Bazen bu süreç kontrolden çıkar. Kolon ve rektumu kaplayan hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucunda kolorektal kanser gelişebilir. Kalın bağırsaktan başlayan kansere kolon, anüse daha yakın yaklaşık 15 cm’lik kalın bağırsak kısmından gelişen kanserlere ise rektum kanseri denir. Bu organlardan herhangi birini etkileyen kanserler de kolorektal kanser olarak adlandırılır.

Kesin nedeni bilinmiyor

Kolorektal kanserlerin çoğu poliplerden gelişir. Kolorektal kansere yol açan kanser öncesi kolon poliplerinin gelişiminin kesin nedeni bilinmemektedir. Polipler; hücre DNA’larında bir dizi anormallik ortaya çıktıktan sonra değişerek, kansere dönüşebilir. Kolonoskopi sırasında bir polip bulunursa, genellikle çıkarılır. Kolonoskopi sırasında çıkarılan polipler daha sonra bir patoloji uzmanı tarafından incelenir ve kanserli veya kanser öncesi hücreler içerip içermediklerini belirlemek için değerlendirilir.

Genç yaşta da test yaptırmak gerekebilir

En iyi tarama yöntemleri dışkıda gizli kan testleri ve kolonoskopidir. Bu tür tarama testlerine başlama yaşı; risk faktörlerine, özellikle de ailede kolon ve rektum kanseri öyküsüne bağlıdır. Ailede kolorektal kanser veya polip öyküsü olmasa bile, genç yaşlarda bile kolorektal kansere işaret edebilecek belirtilerden herhangi biri mevcutsa zaman kaybetmeden bir uzmana başvurulması önemlidir.

Kalın bağırsak kanserinin belirtileri şu şekilde olabilir:

Tuvalet alışkanlığında değişiklik
Gaita içinde ya da üzerinde kan
Açıklanamayan kansızlık (Anemi)
Karın ağrısı ya da pelvik ağrı
Açıklanamayan kilo kaybı
Kusma

Kolorektal polip ve kanser geliştirme riskini artıran bazı faktörler şunlardır;

Yaş: Yaşlandıkça kolorektal polip ve kanser gelişme riski artar. Kolorektal kanser 50 yaşın üzerindeki kişilerde daha sık görülür, ancak daha genç yetişkinlerde de kolorektal kanser gelişebilir.

Diğer tıbbi durumlar: Tip 2 diyabet, önceki kanser öyküsü, inflamatuar bağırsak hastalığı öyküsü gibi tıbbi durumlar ve Lynch sendromu, ailesel adenomatöz polipozis gibi kalıtsal durumlar kolorektal kanser gelişme riskini artırabilir.

Yaşam tarzı: Alkol ve tütün kullanımı, yeterince egzersiz yapılmaması ve/veya fazla kilo kolorektal kanser gelişme riskini artırabilir. Özellikle sigara, kanser öncesi polip ve kolorektal kanser riskini artırır. Yağ ve kalori bakımından yüksek ve lif, meyve, sebzelerden düşük bir diyet, kolorektal kanser gelişme riskinin daha yüksek olmasıyla ilişkilendirilmiştir.

Taramalara zamanında başlamak gerekiyor

Kolorektal kanser riski taşıyan kişilerin 45 yaşında, ortalama risk altındaki bireylerin en geç 50 yaşında düzenli taramaya başlamaları önerilir. Ancak kişisel veya aile geçmişinde kolorektal polipler, kanser veya inflamatuar bağırsak hastalığı öyküsü varsa taramanın 45 yaşından önce başlaması gerekebilir. Kolorektal polipler ve kanser her iki cinsiyeti de etkilediğinden erkekler ve kadınlar taramadan geçmelidir. Kolorektal kanser, kanserin evresine göre tedavi edilir. Tedavi seçenekleri; deneyimli bir merkezde, deneyimli bir ekip tarafından uygulanacak olan cerrahi, kemoterapi ve radyoterapidir.

Mide kanserinden korunmanın yolları

Mide kanseri dünya çapında en yaygın kanserlerden biri olarak biliniyor. Mide kanserine neden olan faktörler arasında yanlış beslenme alışkanlıkları ile sigara kullanımı ilk sıralarda yer alıyor. Mide kanserinden uzak durmak için bu konuda bilinçli ve dikkatli olmak, risk faktörlerinden kaçınmak ve düzenli taramaları ihmal etmemek büyük önem taşıyor. Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. İsmail Gömceli,” 01-31 Aralık Mide Kanseri Farkındalık Ayı”nda, mide kanseri ve alınabilecek önlemler hakkında bilgi verdi.

Prof. Dr. İsmail Gömceli

Mide kanseri sinsice ilerliyor

Mide kanserleri uzun yıllar içinde yavaş yavaş gelişme eğilimindedir. Kanser gelişmeden önce, midenin iç yüzeyi yani mukozasında sıklıkla kanser öncesi değişiklikler meydana gelir. Bu erken değişiklikler nadiren şikayetlere neden olur ve genellikle fark edilmezler. Kanser geliştikçe mide duvarının daha derinlerine doğru ilerler. Tümör, karaciğer ve pankreas gibi yakındaki organları içerecek şekilde büyüyebilir. Midenin farklı bölümlerinde başlayan kanserler, farklı şikayetlere neden olabilir ve farklı sonuçlar doğurabilir. Kanserin yeri de tedavi seçeneklerini etkileyebilir. Örneğin, yemek borusu ile midenin birleşim yerinden başlayan kanserler genellikle yemek borusu kanserleriyle benzer şekilde tedavi edilir.

Mide kanserine neden olan etkenler şunlardır;

Mide kanserinin ana nedeni, mide yüzeyindeki hücrelerin hızla büyümesine ve sonunda bir tümör oluşturmasına neden olan genetik değişimlerdir. Bir kişinin mide kanserine yakalanma riskini artırabilecek risk faktörleri şunları içerir:

Erkek cinsiyet
Ailede mide kanseri öyküsü
Sigara içmek
Obezite
Helicobacter pylori (H. pylori) bakterileri enfeksiyonu
Tuz oranı yüksek diyet alışkanlığı
Meyve ve sebzeden fakir diyet alışkanlığı
Reflü hastalığı

Mide kanseri işareti olabilecek bu belirtilere dikkat!

Mide bulantısı ve kusma
Yutma güçlüğü
Göğüste ağrılı yanma hissi
Kilo kaybı
Halsizlik
Kan kusma (ileri aşamalarda)

Mide duvarının ne kadarını kapsadığını bulmak gerekiyor

Mide kanseri teşhisine yardımcı olmak için birkaç farklı test kullanılabilir. Bilgisayarlı Tomografi ve Manyetik Rezonans görüntüleme gibi radyolojik testler, midedeki tümör yeterince büyükse bunu belirlemeye yardımcı olabilir. Bir kitle radyolojik testlerde görülebilecek kadar büyümeden önce tanı koymak veya erken kanseri tespit etmek için üst sindirim sistemi endoskopisi kullanılır. Tümörden biyopsi alınmasını da sağlayan bu yöntemde, mideye ağızdan ince bir kamera ile girilerek inceleme yapılır. Bir tümörün mide duvarının ne kadarını kapsadığını bulmak ve kanserin “evresini” değerlendirmeye yardımcı olmak için, özel bir endoskop tipi olan “endoskopik ultrason” ya da PET/BT incelemesi kullanılabilir.

Tümörün yerleşimine göre tedavi planlanıyor

Mide kanserini tedavi etmek için birkaç yaklaşım vardır. Erken evrede bir mide kanseri söz konusu ise üst endoskopi aracılığıyla “endoskopik submukozal diseksiyon” yöntemi ile tümör çıkarılabilir. Tümör midenin yüzeysel katmanlarının ötesine geçtiğinde, tümör içeren midenin tamamını ya da bir kısmını çıkartmak için ameliyat gerçekleştirilir. Bunun dışında radyoterapi ve kemoterapi tedavileri, tümör hücrelerini öldürmek için radyasyon ışınları ve ilaçların kullanıldığı diğer tedavi yöntemleridir. Günümüzde; cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi mide kanseri tedavisinin birbirini tamamlayan bileşenleridir.

Mide kanserini önlemek için bunlara dikkat edin;

Mide kanseri aşağıdaki uygulamalarla önlenebilir ya da kanser riski en aza indirilebilir.

Meyve ve sebzelerden zengin, tuz ve kırmızı etten fakir, sağlıklı bir diyet alışkanlığı edinmek.
Sağlıklı kiloyu korumak ve düzenliegzersiz alışkanlıkları edinmek.
Sigara kullanmamak ve içilen ortamlarda bulunmamak..
Ailede kanser öyküsü varsa düzenli tarama tetkikleri yaptırmak.

Yazılar