Yazılar

Enginarı yapraklarıyla tüketin

Enginarı yapraklarıyla tüketin

İlkbaharın sağlık deposu olarak öne çıkan sebzelerinden biri enginar… Çoğunlukla, yeşil yeşil yapraklar arasına saklanmış ‘enginar kalbi’ olarak adlandırılan, çanak şeklindeki etli kısmı tüketilse de, yaprakları da ayrı birer şifa kaynağı. Acıbadem Altunizade Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu “Kangar, kenger, sinar olarak da bilinen, karaciğer dostu olan enginar; kalpten kansere birçok hastalığa karşı korunmamızda destek sağlıyor. Ayrıca sağlıklı bir diyet dostu olarak karşımıza çıkıyor. Enginarın yapraklarını da tüketerek, içeriğindeki A, C, B, D ve E vitaminleri ile bağışıklığınızı güçlendirebilirsiniz. Enginar, her ne kadar ilkbahar-yaz döneminin sebzesi olsa da uygun saklama koşulları ile sağlandığı takdirde ilk günkü tazelik ve lezzeti ile her mevsimde tüketilebilir. Ancak potasyum içeriği ve vücuttan su atıcı etkisi nedeniyle böbrek hastalığı olanların kontrollü bir şekilde tüketmesi gerekiyor” diyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu, enginarın sağlığımıza faydalarını ve baharın bu sağlık deposu sebzesinden kışın da faydalanabilmek için saklama koşullarını anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

Pause Sağlık

Karaciğeri temizliyor

Antioksidan içeriği (sinarin ve silimarin) ve safra salgısına katkısı ile karaciğerin temizlenmesinde ve toksinlerden arınmasında etkilidir. Bu etkisi ile karaciğer yağlanması tedavisinde de önemli bir yere sahiptir.

İyi kolesterolü yükseltiyor

Yapılan bazı çalışmalar; enginarın iyi huylu (HDL) kolesterolü yükseltmeye ve luteolin isimli antioksidan sayesinde kötü huylu (LDL) kolesterolün oluşumunu engellemeye fayda sağladığını gösteriyor.

Bağışıklığı güçlendiriyor

Enginar; içeriğinde yüksek miktarda fosfor, kalsiyum, demir, sodyum, potasyum, magnezyum, çinko, A, B1, B2, B6 ve C vitaminleri barındırıyor. Zengin mineral ve vitaminleriyle bağışıklığı güçlendiriyor.

Pause Sağlık

Kan basıncını dengeliyor

İçeriğindeki potasyum ve damar genişlemesini sağlayan enzimi aktive etme özelliği ile kan basıncını düşürmede ve dengelemede fayda sağlıyor.

Sindirimi düzenliyor

Diyet lifleri ve prebiyotik inülin açısından oldukça zengin bir besin olması nedeniyle bağırsak fonksiyonlarını düzenliyor, yararlı bakterilerin beslenmesini sağlayarak bağırsak florasını düzenlemeye yardımcı oluyor.

Kansere karşı koruyor

Quercetin, silimarin, gallik asit gibi çok çeşitli antioksidanlar içeren enginar; bu özellikleri sayesinde düzenli tüketildiğinde vücudun kansere ve daha pek çok kronik hastalığa karşı korunmasına katkı sağlıyor

Pause Sağlık

Kilo vermeye yardımcı oluyor

100 gramının yaklaşık 50 kalori ve karbonhidrat içeriğinin de düşük olması nedeniyle kilo verme/koruma, sağlıklı beslenme sürecinde diyetlerin önemli bir parçasıdır.

Enginarı saklamak için altın öneriler

Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu “Enginarı her mevsim tüketmek istiyorsanız en uzun süre tutabileceğiniz yer buzluk/derin dondurucu olacaktır. Bunun için temizleyip ayıkladığınız enginarları öncelikle limonlu suda bekletmelisiniz ki kararmasın. Sonrasında kaynamış tuzlu suyun içerine 2 dakika kadar bir süre atın. 2 dakika sonunda çıkarıp buzun içerisine koyun, bu işlemler enginarın buzluktaki ömrünü uzatacaktır. Buzda en fazla 1 dakika duran enginarları kurulayıp hava almayacak poşet/kaplara yerleştirip buzluğa/derin dondurucuya yerleştirin.” diyor.

1 avuç Ramazan pidesi; 2 dilim beyaz ekmeğe eşit!

1 avuç Ramazan pidesi; 2 dilim beyaz ekmeğe eşit!

 İftar sofralarının sıcacık lezzeti Ramazan pidesi, hele de gün boyu süren açlığın ardından  ‘nasıl olsa yılda bir ay yiyeceğim, bir şey olmaz’ denilerek gereğinden fazla tüketilebiliyor. Oysa her şeyi olduğu gibi pideyi de ölçülü tüketmek, aşırıya kaçmamak şart. Acıbadem Altunizade Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu “Ramazan pidesi, beyaz unla yapılan mayalı bir ekmek çeşidi. 1 avuç içi pide (4 boğum) 2 ince dilim beyaz ekmeğe denk geliyor. Gün içerisinde uzun süreli açlığın etkisi ile pek çok kişi tüketirken kendine sınır koymuyor. Oysa beyaz undan yapıldığı için kan şekerini kolay yükseltebilen, glisemik indeksi yüksek bir besin olan pideyi; insülin direnci, diyabeti ve kilo sorunu olan kişilerin daha da dikkatli tüketmesi şart” diyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu, Ramazan pidesi tüketirken dikkat edilmesi gerekenleri anlattı; evde tam buğday unuyla hazırlayabileceğiniz lezzetli bir pide tarifi verdi.

Sahurda pideden uzak durun

Pideyi sahurda ya da iftarda tüketin; her iki öğünde birden tüketmeyin. Beyaz undan olduğu için kan şekerini yükseltme etkisi daha fazla olan pide, hızlı acıkmanıza yol açacağından, gün içindeki acıkmayı engellemek için sahur yerine ftarda tüketmeniz daha uygun olacaktır.

 Pideyi bu besinlerle tüketmeyin 

Aynı öğünde çorba, pilav, makarna, ekmek gibi içerik yönünden pideye benzer yiyecekler tüketilecekse pide o öğünde çok az tüketilmeli veya tüketilmemeli. Hepsinin tüketilmesi durumunda öğünün karbonhidrat içeriği çok artacak, anlık olarak doyursa da sonradan çok acıkmaya ve uzun vadede kilo artışına sebep olacaktır.

Tam buğday veya çavdar unuyla yapılmış pideyi tercih edin

Pide seviyor ve ekmek yerine sık yemek istiyorsanız tam buğday veya çavdar unuyla yapılmış pide tercih edin. Bulamadığınız durumlarda, evde hazırlayacağınız tam tahıllı pide (ekmek yerine tüketerek) ile hem tokluk sürenizi artırabilir hem de kan şekerinizi dengede tutabilirsiniz.

Tam buğday unlu Ramazan pidesi tarifi

Malzemeler

  • 3 su bardağı tam buğday unu,
  • 1/2 paket kuru maya,
  • Aldığı kadar ılık su,
  • 1 tatlı kaşığı toz şeker,
  • 1 çay kaşığının ucuyla tuz,
  • 1 yemek kaşığı sıvı yağ.

 

Üzeri için;

  • 1 yemek kaşığı su,
  • 2-3 adet yumurta sarısı,
  • Çörek otu veya susam

 Yapılışı:

Unu eleyip bir kabın içine alalım. Üzerine mayayı, şekeri, tuzu ve sıvı yağı koyalım. Ilık suyu azar azar ilave edip ele yapışmayan yumuşak kıvamlı bir hamur yoğuralım. Hamuru hafif un serptiğimiz tezgahta kıvamını alana kadar 10-15 dakika kadar yoğuralım. Pide hamurunu temiz bir kaba alıp üzerini streç ile örtelim. Oda sıcaklığında 1 saat kadar mayalandıralım. Mayalanan hamuru tekrar 10 dakika daha yoğurup tezgahta yarım parmak kalınlığında açalım. Hazırladığımız pideyi 20-25 dakika daha oda sıcaklığında bekletelim. Klasik pide görünümünü elde edecek şekilde bıçak yardımıyla şekil verelim. Bir kaseye yumurta sarısını ve suyu koyup çırpalım. Sonra pide hamurunun üzerine fırça ile yumurta sarısını sürelim. Daha sonra pidelerin üzerine çörek otu veya susam serpelim. Önceden ısıtılmış 200° fırında 12-15 dakika pişirelim. Buna karşın tam buğday unundan diye tüketiminde aşırıya kaçmak zararlı. Avuç içiniz kadar bir dilim pide 2 dilim ekmek yerine geçer ve normal pideye göre daha çok diyet lifi ve protein içerir.

Yılbaşı sofralarınızda mutlaka sebzeye yer verin

Yılbaşı sofralarınızda mutlaka sebzeye yer verin

Covid-19 pandemisinin gölgesinde yeni yılı karşılamaya sayılı saatler kaldı. Pandemi kurallarına uygun olarak; bu yıl arkadaşlarımız ve akrabalarımızla olan kutlamalardan zorunlu olarak feragat edip yılbaşını evlerimizde karşılayacak ve menüyü kendimiz planlayıp hazırlayacağız. Acıbadem Altunizade Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu, “2020 senesi tüm dünya açısından zor bir yıl oldu. Yeni yıla sağlıklı girebilmek için üzerimize düşenleri yapmalı, pandemi kurallarına dikkat ederken, sağlıksız beslenmeden ve büyük porsiyonlardan kaçınmalıyız. Bu yılbaşı sofranızda sağlıklı besinlere yer vermek ve tüketimde aşırıya kaçmamak her zamankinden fazla önem taşıyor. Zira ölçüyü fazla kaçırmak; hazımsızlık, gaz, şişkinlik gibi mide ve bağırsak hastalıkları başta olmak üzere kalp hastalığı ve diyabeti olanlar için ciddi sorunlara yol açabiliyor.” diyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu, yılbaşı sofrasına özel lezzetli ve sağlıklı tarifler verdi; önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

  1. Balkabağı

Beta karoten, C vitamini, potasyum ve antioksidanlardan zengin olan balkabağı, bağışıklık sistemini güçlendiriyor ve vücudu kansere karşı koruyucu etki gösteriyor. A vitamini içeriği ile göz sağlığını korumada da etkili. 100 gramı bir yetişkinin günlük C vitamini ihtiyacının yüzde 35’ini karşılar. Diyet lifi içeriği ile kolesterol düşürmeye yardımcı olurken bağırsak sağlığını da koruyor. Ancak potasyum içeriğinin yüksek olması böbrek hastaları için, karbonhidrat oranının da yüksek olması diyabet hastaları için risk olabilir, bu grup hastaların dikkatli tüketmesi gerekiyor.

Balkabaklı Kış Çorbası Tarifi

– 2 kalın dilim balkabağı

– 1 havuç

– 1 küçük kuru soğan

– Sarımsak

– 2 çorba kaşığı tam buğday unu

– 2-3 çorba kaşığı yağ

– 1 lt su

– Tatlı toz kırmızı biber

– 1 çay kaşığı köri

– 2-3 çay kaşığı zencefil

– Tuz

– Yarım su bardağı yarım yağlı süt

Unla yağı kavurup iri doğradığınız soğanı da ekleyip biraz daha kavurup suyu ilave edip karıştırın. Sonra doğranmış balkabaklarını, havucu, rendelenmiş sarımsak ve baharatları ekleyip malzemeler iyice yumuşayıncaya kadar pişirin. Piştikten sonra el blenderı ile ezin. Ilınınca sütü karıştırarak ilave edip tekrar ocakta ısıtın ve çorbanız hazır.

  1. Kereviz

Kereviz su oranı oldukça yüksek, kalorisi ise diğer kök sebzelere (patates vb) oranla düşük bir sebzedir. Diyet lifi içeriği yüksek olduğundan tokluk sağlamada etkilidir. Kolesterolü dengelemede ve bağırsak sağlığını korumada etkilidir. Az da olsa protein içeren nadir sebzelerden biridir. A, B, E ve C vitaminleri ile kalsiyum, demir çinko ve selenyum minerallerini içerir. Bu özellikleri ile kemik sağlığından bağışıklığa kadar pek çok faydası vardır. Çorbası, salatası ve yemeğinden kış sürecinde faydalanabilirsiniz.

Portakallı, Ayvalı, Zeytinyağlı Kereviz Tarifi

– 1 adet kuru soğan

– 2 adet kereviz

– 2 adet havuç

– 1 adet patates

– 1 adet ayva

– Tuz

– Zeytinyağı

– 2 portakalın suyu

Soğanları küçük küçük doğrayıp yağda biraz pembeleşinceye kadar pişirin. Diğer malzemeleri doğrayıp ekleyin; tuz, portakal suyu ve biraz su ilave edip yumuşayana kadar pişirin. Yemek biraz soğuduktan sonra 1-2 çorba kaşığı zeytinyağ ekleyebilirsiniz.

  1. Pancar

Pancara aynı zamanda rengini de veren betalain sayesinde kalp sağlığını ve bağışıklık sistemini destekleyici, kansere karşı koruyucu etki gösterir. Kan dolaşımını olumlu yönde etkilerken tansiyon düşürmeye de yardımcı olur. Kan ve karaciğeri toksinlerden arındırmada etkilidir. Pancar ne kadar az işlem görür veya az pişirilirse olumlu etkilerinden yararlanma oranı o kadar artar. Karbonhidrat içeriği yüksek olduğu için diyabet hastalarının tüketirken dikkatli olması gerekir.

Fesleğenli Sarımsaklı Yoğurt Yatağında Fırın Pancar Tarifi

– 2 orta boy pancar

– 4 yemek kaşığı yoğurt

– 2 diş sarımsak

– 6 yaprak fesleğen

– Zeytinyağı

Pancarları halka halka ve kalın olmayacak şekilde dilimleyin. Sularını peçete yardımı ile alın. Yağlı kağıda dizip üstlerini hafifçe yağlayıp 170 derecede fırına verin. Sarımsakları ezin, fesleğenleri ince ince kıyın ve yoğurtla karıştırın. Pancarlar hafif yumuşadığında fırından çıkartın, biraz soğuduktan sonra yoğurdun üstüne alarak servis edin.

  1. Beyaz Lahana

İçerisindeki kükürtlü bileşenler, A ve C vitaminleri ile antioksidan etki gösterir, bağışıklığı güçlendirir. Kan ve karaciğerin toksinlerden arındırılmasında etkilidir. Kalorisi oldukça düşüktür. K vitamini içeriği ile kanı sulandırır, bu nedenle kan sulandırıcı kullananların haftada 1 defa az miktarda tüketmesi uygundur. Guatrojen etkili olduğu için tiroit hastalarının da dikkatli tüketmesi gerekmektedir.

Elmalı Beyaz Lahana Salatası Tarifi

– Orta boy bir lahananın çeyreği

– 2 adet yeşil elma

– 6 kaşık süzme yoğurt

– 1-2 diş sarımsak

– 2-3 yemek kaşığı kuru üzüm

– Tuz

Lahanayı rendeleyin ve suyunu sıkın. Elmayı rendeleyin ve suyunu sıkın. Ezdiğiniz sarımsakla tuz ve yoğurdu karıştırın. İçine lahana, elma ve üzümleri ilave edip karıştırın.

  1. Turp

Kırmızı, alabaş ve siyah turp gibi çeşitleri bulunmakta ve hepsi vücut için birçok fayda sağlamaktadır. İçeriğindeki sülfürlü bileşikler ile antioksidan görevi görür. Potasyum sayesinde kan basıncını dengeler. Kırmızı kan hücrelerini hasardan korur ve dolaşımı, metabolizmayı güçlendirir. İyot açısından zengin olduğu için tiroit hastalıklarından özellikle guatrdan korur. Folik asit açısından zengin olduğu için hücrelerin DNA ve RNA onarımını sağlar; dolayısıyla da yaşlanma sürecini yavaşlatmaya yardımcı olur. Ancak içeriğindeki kükürtlü bileşikler ile gastrit, ülser, chron, ülseratif kolit vb hastalıkları olan kişilerde ishal, gaz, kramp gibi şikayetleri arttırabilmektedir.

Turplu yeşil salata

2 orta boy turp

Roka

1 orta boy nar

1 su bardağı ceviz – dövülmüş

4 yemek kaşığı lor

Zeytinyağı

Rendelenmiş turp, roka, ufalanmış nar ve loru karıştırın. Üzerine zeytinyağını gezdirin ve ufalanmış cevizleri salatanın üzerine serpin.

Bu önerilere dikkat!

  1. Yılbaşı sofrasında yer alacak yemeklerinizi kendiniz yapın.
  2. Yiyecekleri hazırlarken, çiğ besinlere dokunduktan sonra ellerinizi yıkamadan hazır yiyeceklere dokunmayın.
  3. Aşırı yiyip içmekten ve sağlıksız beslenmekten kaçının.
  4. Çok yüksek kalorili yiyecekler tüketmeyin.
  5. Salata ve yemeklerinizde yüksek kalorili soslar, kremalar kullanmayın.