Turizm gözde adası “Bozcaada”

Bozcaada, Türkiye‘nin üçüncü büyük, Ege Denizi’nde ise Gökçeada‘dan sonra ikinci en büyük adası ve Çanakkale iline bağlı bir ilçedir. Türkiye’nin (büyukşehir merkez ilçeleri hâriç) köyü olmayan tek ilçesidir. Yüzölçümü 40 km2, anakaraya uzaklığı 6 km’dir. 2020 yılı verilerine göre ilçe nüfusu 3,052′ dir. İlçede kışları nüfus düşmekte, yazları ise tatilcilerle artmaktadır. Bağcılık, deniz turizmi ve rüzgâr santralleriyle ön plana çıkar.

Ada, İngilizce’de hem Tenedos (Yunanca adı) hem de Bozcaada (Türkçe adı) olarak bilinir. Yüzyıllar boyunca birçok başka isim de Ada için kullanılmıştır. Tarihi kaynaklarda geçen eski Yunan adları, Leukophrys,  Calydna, Phoenice ve Lyrnessus’ tur. Adanın resmi Türkçe adı Bozcaada’dır.  Tenedos adı Atina Apollodorus ‘a göre Truva Savaşı sırasında adayı yöneten Yunan kahramanı Tenes‘ den türetilmiştir ve Truva Savaşı ‘nda Aşil tarafından öldürülmüştür. Apollodorus, adanın aslında Tenes adaya çıkıp hükümdar olana kadar Leocophrys olarak bilindiğini yazar. Ada, Osmanlı İmparatorluğu’nun adayı ele geçirmesiyle Bozcaada olarak tanındı. Genellikle Yunan ile Türk nüfusu adaya farklı isimler kullanırken Tenedos adı, adanın Osmanlı tarafından fethedilmesinden sonra Bozcaada ile birlikte ortak ad olarak kalmıştır.

Ada’nın tarihine Çanakkale Boğazı’nın girişinindeki konumu damga vurmuştur. Yunanlar Troya Savaşı sırasında adayı bir üs olarak kullanmışlardır. Tenedos ünlü tarihçi Heredot’un eserlerinde sık sık anılmıştır. Uzun yıllar Bizans İmparatorluğu’na bağlı kalan ada, 1377’de askeri yardım karşılığında Venedik’e bırakılmıştır. Bunu kendi çıkarları için bir tehlike olarak gören Cenevizlilerin itirazı üzerine başlayan çatışmalar, 1381’de Torino antlaşmasıyla son bulmuş ve ada tarafsız bölge ilan edilmişir. Adadaki tüm halk, Venedik tarafından Girit’in Kandiye kentine taşınmıştır.

Fatih Sultan Mehmet döneminde 1455’te Gökçeada ile birlikte fethedilen Bozcaada, Venedik’in tekrar asker çıkarmasıyla kaybedilmiş, 1464’te Mahmut Paşa tarafından geri alınmıştır.

Önemli konumu dolaysıyla birçok kez çatışmalara sahne olan ve işgaller göre ada, bir dönem Rusya tarafından da ele geçirilmiştir.

Son olarak 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti’ne bırakılmıştır.

Ayazma plajı özellikle ince taneli, altın sarısı kumu, etrafındaki restoran ve kafeler nedeniyle kesinlikle adanın 1 numaralı plajıdır. Ayazma plajının dışında hemen yanında yer alan Sulubahçe ve devamındaki Habbele Plajı ve Akvaryum ayrıca tercih edilebilir. Adada seyahat dolmuş vasıtasıyla da sağlanır. Yaz aylarında her 15 dakikada bir hareket eden dolmuşlarla her noktaya ulaşım mümkündür. Dolmuşun yanı sıra bisiklet, ATV, scooter ve motosiklet de kiralanabilir.

Habbele plaji daha sakin olan ve yerli turistler tarafından tercih edilen, adanın en güzel koyunda yer alan plajıdır. Sahili irili ufaklı taşlardan oluşsa da, denizi ince kumdan oluşur. Her zaman pırıl pırıl ve durgun olan denizde, balıklarla birlikte yüzebilirsiniz.

Eylül ayı içerisinde “Bağbozumu” şenlikleri yapılır. Adanın görkemli kalesi de gezilip görülmelidir. Bozcaada Türkiye’nin Rüzgâr enerjisi ile elektrik üretimi yapılan sayılı yerlerinden biridir. Rüzgâr türbinlerinin bulunduğu mevkii, özellikle gün batımında olağanüstü bir manzara sergiler. Akşam saatlerinde çarşı içinden kalkan dolmuşlar, ada turu fırsatı sunar ve yol boyunca enfes görüntüler Rüzgâr türbinleri mevkiinde gün batımı ile doruğa çıkar. Ancak türbinlere giden yolun sonları çok kötüdür.

Adada çok hareketli olmasa da gece hayatı vardır. İlçe merkezinde 1 tane bar müzikli eğlence sunar. Ancak adaya gitmeyi planlayan misafirlerin gece hayatı ve hareketlilikten çok dinginlik ve istirahat beklentisi ile gelmeleri tavsiye olunur.

Ada kıyıları balıklar için doğal bir sığınak ve üreme bölgesidir. Bu yüzden ada etrafında trolle avlanma yapılamaz. Amatör balıkçılar tarafından büyük rağbet görmektedir.

Adada konaklamak için en ucuz ve yaygın imkân pansiyonlardır. Gerek Türk gerekse Rum mahallelerindeki tarihi evler adalı aileler tarafından turistlere kiralanır. Özellikle son zamanlarda otel sayısında artış yaşanmıştır. Ayrıca günlük fiyat prensibiyle kiralan evler de mevcuttur. Adada “Her şey dâhil konsepti” bulunmaz, genellikle sadece sabahları kahvaltı verilir.

Son yıllarda artan kaliteli butik konaklama merkezleri sayesinde Bozcaada otelleri, son dönemin en önemli tatil ve cazibe merkezlerinden biri haline gelmiştir. İlerleyen yıllarda adada bulunan eski Rum evlerinin restorasyonuna devam edilmesi sonucunda adada daha pek çok butik otel yapılması beklenmektedir.

Ada, Çanakkale sınırları içerisinde yer almaktadır. Çanakkale’nin Geyikli beldesinden arabalı vapur yardımıyla adaya ulaşım mümkündür. Ayrıca adaya Çanakkale merkezden deniz otobüsü seferleri de vardır. Tarife saatleri mevsim ve hava şartlarına bağlı olarak değişebilmektedir. Yaz aylarında her saat başı karşılıklı seferler düzenlenmekte olup kış aylarında sefer sayısı azalmaktadır.

Yaz döneminde adaya araçla ulaşım için telefon ile randevu almanız gerekmektedir. Dönüş içinde randevu sistemi geçerli olup dönüş saatinden 15 dakika önce iskelede olmanız yeterlidir. Bozcaada’ya gidiş dönüş bilet satılmaktadır.

Ferhat Kaan Şahin