+90 544 455 22 63
Yazılar
Yeni Normal ?
Yeni Normal ?
İNGEV Başkanı Vural Çakır
Dijital vatandaşlığın önemini anlatan yazımın hemen ardından , Corona virus salgını Türkiye’yi de etkisi altına aldı. Sonrası tam bir dijital vatandaşlık testi de oldu.
Salgının ülkemizi de etkisi altına alacağı anlaşıldığı zaman, gerekli stres testlerini yapıp İngev ofisin kapatmıştık. Sağlık bakanlığımızın ve diğer uzmanların tavsiyesine uygun olarak fiziksel mesafelerimizi epeyce artırmış olduk bu ilk aşamada.
Toplumsal mesafelerimizi keşke daha azaltabilsek. Ayrı konu.
Dün,yani 25 mart’ta iç iletişim toplantımız vardı
İç İletişim toplantısını “google meet” kullanarak yaptık. 32 arkadaşımız katıldı. Yürüttüğümüz projeleri, bu yeni dönemde kırılgan toplum kesimlerinin ihtiyaçları için neler yapabileceğimiz konuştuk. Yeni biçimin de etkisi ile faydalı geçti. Birbirini 10 gündür görmeyen insanların “online “şakalaşmaları da eğlenceliydi. Toplantı bir saat sürdü,ben ayrıldım. Ama, sonradan öğrendim ki bazı arkadaşlar devam etmişler, hatta hızlıca bir grup oluşturup birlikte canlı müzik yapmışlar.
Gördük ki bütün işlerimizi yüksek oranda yeni ortama adapte edebilmişiz. Engellilerin geçim kaynaklarına ulaşmasını sağlayacak projenin engelli arkadaşlarla sohbet kısmının online hale getirilmesinde kısmi bir sorun yaşıyoruz. Ancak, onu da büyük oranda aşabilecek önlemleri bulduk gibi.
Girişimciler için yürüttüğümüz büyük ölçekli destek ve danışmanlıklar hemen hemen benzer tempoda ‘online’a taşınmış durumda. Danışmanlıklarımız bütün Ülkeyi kapsadığından önceden de “dijitalize” olmuştu zaten
İlgili bakanlıkların aldığı önlemleri ve teşvikleri daha hızlı olarak girişimcilere ileteceğimiz bir “flash news” sistemini kurmayı da kararlaştırdık.
Özellikle küçük ve orta boy işletmelerin sektörlerine göre işlerini çevrim içi ortama taşımalarını desteklemek acil gözüküyordu. Altyapı ve uygulama bilgileri açısından. Yeni kurduğumuz Dijital Destek Merkezi’ni daha iyi nasıl aktivize edebileceğimiz konusunda fikir geliştirdik. Doğrusu planlamaya çok daha az, uygulamaya daha çok zaman ayırmalıydık. Aynı gün, yani 25 martta “facebook”dan girişimcilere yönelik bir canlı yayınımız olacaktı.
Bütün paydaşlarımızın da benzer önlemler aldığını gördük. İletişimimiz yürüyordu. Öyle ki, istihdam projeleri için birlikte çalıştığımız alanın uzman kuruluşu United Works’un Türkiye ve Hollanda ofisleri ile yasal sözleşmemizi, tartışmalar ve imzalar dahil 3 gün içinde tamamlaya bilmiştik. Sosyal medya güvenilirliği konulu araştırmamız için ilgili kuruluş temsilcileri ile çalıştayımız hazırdı.
Süreç ufak tefek aksaklıkalr dışında dijital olarak akıyordu. Yüklenmelere rağmen önemli bir altyapı problem yaşamıyorduk. Türkiye’nin dijital altyapıda geldiği noktaya teşekkür ettik.
1 Nisan’daki ‘dijital yönetişim fırsatları’ konferansını iptal etmek zorunda kalmıştık. Ancak, raporunu olgunlaştırıp yakında yayınlayabileceğiz. Belediyelerin dijital yönetişimde ustalaşmalarının hayati bir konu olduğunu iliklerimize kadar hissediyoruz artık.
Doğrudan imalata dayanmayan bir çok sektörde ve hangi sektörde olursa olsun birçok iş tipinde durum benzer.
Bütün dileğimiz bu anormal sürecin kısa sürede ve mümkün olan en az hasarla atlatılması. Uzmanlar en erken Nisan sonundan bahsediyorlar.
Peki, sonra yeniden bu olağanüstü dönemin olağan dışı önlermlerini kaldırıp eski iş hayatlarımıza aynen dönecek miyiz ?
İstanbul’un dört bir tarafından insanlar her sabah topluca veya ayrı ayrı araçlara binip bir binada toplanacaklar ve her akşam geldikleri yere geri mi dönecekler? Çocuklarımız her sabah daha tam uyanmamışken, İstanbul’un dört bir yanında servis araçlarına binip yola mı koyulacaklar?
Esnek çalışma,uzak çalışma gibi terminolojiler yeni değil. İnsan Kaynakları paket eki olarak gündeme geleli çok oluyor. Ama, yapısal bir değişiklikten çok seksi bir eklenti olarak kaldı. Çok yüksek bedellerle çok iyi dekore edilmiş, gösterişli plazalarda toplulaşma hayatı devam etti.
Şimdiki sorumuz bu… Bütün dünya için geçerli. Bu virüs belası, hayatlarımız için yeni normal mi yaratıyor, yoksa bildiğimiz normale döneceğimiz kısa ( inşallah) bir ara mı ?
İNGEV Başkanı
Vural Çakır
Dijital vatandaş ve fırsatları
Dijital vatandaş ve fırsatları
İNGEV Başkanı Vural Çakır
Dijital dünyadaki sürekli gelişim büyük fırsatlar ve önemli riskler barındırıyor. Bilgiye erişim hızlarındaki farklılıkların ve nereden hangi bilgiye erişilebileceği konusundaki bilgi yetersizliklerinin yeni nesil eşitsizlikler arasında yer aldığını konuşmuştuk.
Fırsatların bir bölümü yönetişim konusu ile ilgili. Yönetsel kararların alımı sürecine ilgili paydaşların katılımını sağlayabilecek birçok dijital olanak doğdu. Tabi paydaşları katmaya niyetiniz varsa. Paydaşlar katılmak istiyor mu diye sorsanız da yanlış olmaz. Ama biz yine de olması gerekeni konuşalım.
Nisan’da İngev’in İstanbul Politikalar Merkezi ve Oxford işbirliği ile düzenleyeceği Dijital yönetişim Fırsatları çalışma konferansı, belediyelerin önündeki bu yeni fırsat pencerelerini göstermeyi amaçlıyor. Adı özellikle çalışma konferansı. Ben başlangıcı ve sorası olmayan konferans adlı etkinliklerden fena halde sıkılmış durumdayım. Eskiden “networking” işlerine yarıyorlardı, ama network yap yap nereye kadar.
Çalışma konferansı önceden hazırlanan taslak raporu tartışmayı, ilave katkılar yapılmasını amaçlıyor. Sonrasında da, bu fırsatlar birer öneri haline getirilip, belediyelere rapor olarak gönderilecek ve seminerlerle desteklenecek. Bunlar, İngev’in kendi kaynaklarına dayanarak yürüttüğü çalışmalar.
Dijitalin gündemde kapsadığı alan gittikçe artıyor. Son sıralarda sık konuştuğumuz bir başlık da dijital vatandaşlık. Vatandaşların birer dijital vatandaş olması, hayat kalitesi için çok önemli hale geldi.
Yeni nesil eşitsizliklerde belirttiğimizin bir başka ifadesi; dijital vatandaşla “sade vatandaş” iki ayrı sınıf oluyor. Epeyce keskin bir sınıf farkı ile.
Uzun bir konu ama kısaca dijital vatandaşlık ne demektir:
Dijital vatandaş, E devlet uygulamalarını kullanmayı bilen, dijital iletişim kurabilen, dijital ortamda üretim yapabilen, dijital alışveriş yapabilen, dijital ortamdan eğitim alabilen ve bu davranışları yaparken etik ve ahlak kuralların uyan hak ve sorumluluklarının bilincinde olan kişi diye tanımlanıyor.
Dijital vatandaşlık için gereken koşullar ise dijital erişimle başlıyor. Irk, cinsiyet, etnik kimlik, yaş, zihinsel ve fiziksel farklılıklar olmaksızın herkesin dijital ortama katılması anlamına geliyor.
Dijital vatandaş elektronik ortam ve araçları kullanarak iletişim yapabilmeli. Elektronik ortamlarda satın alma ve satma işlemlerini gerçekleştirecek yeterliliğe sahip olmalı. Sanal dünyada gösterilen davranışın veya yapılan işin elektronik standardının da olduğunun farkında olmalı. Dijital eğitime açık olmalı. Öğrenme ve öğretme dönemlerinin bundan sonra teknoloji kullanılarak da yapabildiğinin farkına varmalı.
Dijital hak ve sorumluluklarını bilmeli. Bu, herkesin sanal dünyada kendini özgürce ifade edebilecek haklara sahip olduğu ve bunların yasaklanamayacağı anlamını taşır. Dijital olarak sağlıklı olmalı. Sanal dünyada fiziksel, ruhsal ve psikolojik bakımdan sağlığını direk veya dolaylı şekilde etkileyecek etmenlerin bulunduğunu bilmeli. Dijital güvenliğe sahip olmalı. Başkalarının bilgilerini izinsiz kullanma, solucan, virüs veya truva atı oluşturma, spam gönderme, birilerinin bilgilerini veya mallarını çalma gibi faaliyetlerin farkına vararak gereken güvenlik tedbirlerini alabilmeli.
Ya dijital vatandaş olacaksın, ya da olacaksın. Başka da yol yok yani.
Çalışma saatlerini azaltsak
Çalışma saatlerini azaltsak
İNGEV Başkanı
Vural Çakır
Türkiye’de işsizlik yüzde 14 düzeyinde; 4,6 milyon işsiz var ve her dört gençten birisi işsiz.
Acı rakamlar, kim ne kadar bu rakamların ardındaki kişi ve aile trajedilerini hissedebiliyor bilmiyorum, yaşamadan hissetmek de zor.
Elbette bu rakamların ortaya çıkmasında yöneticilerin rolü vardır, ama bunlar yöneticileri eleştirmek için veri olsundan ibaret kalmamalı. Rakamlar üzerinden istatistik analizler çıkarmak da önemlidir ama bunlar analiz olsundan öte anlam taşımalı. Yani herkes biraz da “bana düşen nedir” diye de düşünebilmeli.
Başkalarının ne yapması gerektiği konusundaki iri laflardan önce.
Hepimize biraz daha fazla sorumluluk yükleyen toplumsal sorunlar bunlar. Ancak, kissel sorumluluğun nerde ve nasıl yerine getirilebileceği konusunda cevap aramaktan çok pratik faydası olmayan tartışmalarla zaman geçirdiğimiz de bir gerçek.
Aslında nereden, hangi siyasal ve sosyal pozisyondan bakarsanız bakın, işsizlikle ilgili söylenen çözüm formülü gelip aynı cümlelere takılıyor; “İstihdam artırıcı yatırım yapılmalı, teknolojiye ve sanayileşmeye önem verilmeli, rant yaratma esaslı inşaatçılıktan vazgeçilmeli” gibi stratejik cümleler; veya her şirket 1 kişi istihdam etsin gibi pragmatik ve romantik öneriler.
Bir temel tespitten yola çıkmalıyız; işsizlik ülkeler arasında dönemsel seviye farkları olsa da bütün Dünya’da var olan bir sorun. Ortadan hiçbir zaman kalkmıyor,sıfırlanmıyor. İçinde yaşadığımız sistemin alışılagelmiş manşet cümleleriyle de, yani yatırım yaparak da işsizlik ortadan kalkmıyor. Az veya çok işsizlik her yerde.
Kulakları çınlasın, son yılların en çok okunan yazarı Harari İngev’in lansman konferansında teknolojik gelişmeler ve robotik devrimin çok büyük bir nüfusu işsiz ve daha kötüsü gereksiz kılabileceğini söylemişti. Sistem onlara artık birer “value for money marketing “ hedefi tüketiciler olarak bile ihtiyaç duymayacaktı.
Zaman zaman “eğitim verelim ve insanların iş bulma şanslarını artıralım” gibi önerilerle karşılaşıyorum Bunu birçok Suriyeli destek çalışmalarında da görmek mümkün, “suriyelilere mesleki eğitim verelim ki iş bulsunlar” şeklinde. Elbette eğitimin kötüsü olmaz, zararı da bulunmaz. Hatta yararı da vardır. Ama, şunu akılda tutmalıyız. Birçok eğitim iki insandan birisini işgücü piyasasında iş bulma konusunda daha şanslı hale getirir, toplam istihdamı ise artırmaz. Ali karşısında Veli veya Osama daha avantajlı hale gelir.
Teknolojik gelişim ve dijitalleşme de toplam istihdamı artırmaz, aksine toplamda istihdam ihtiyacını azaltır.
Yapıları gereği karlı büyümeyi esas almak zorunda olan şirketler de verimliliği teknolojjiyi daha iyi kullanarak gerçekleştirmeyi hedeflerler. Verimlilik dediğiniz aslında daha az insanla daha çok çıktı sağlamaktır; bir çok yerde kişi başına düşen ciro ile ölçülür. Şirketler daha az insanla daha çok iş yapmak isterler.
Yani her şirket ilave 1 kişi almaz. Mümkünse teknolojiyi kullanıp 1 kişi azaltır.
O halde sistemin doğal akışı işsizlik üretir.Yazıyı sonuca bağlamak için bir de bölüşüme göz atalım.
Hep örneklediğimiz gibi 26 ailenin serveti dünya nüfusunun yarısına eşit. Nüfusun yüzde 1’i üretilen gelirin yüzde 82’sine sahip. ABD’de bir tekstil CEO’sunun 4 günlük geliri , Asya’daki işçisinin ömür boyu gelirine eşit. Biz İngev’de Türkiye’nin durumu benzer şekilde detaylandırma çalışmalarına devam ediyoruz. Ama, TÜİK datası genel yapısı ile benzer bir bölüşüm dengesizliği içinde olduğumuza işaret ediyor zaten.
O halde bir büyük bölüşüm problemi var; dünyada ve Türkiye’de. Bu bölüşüm problemine dokunmadan, “hadi yatırım yapılsın” la istihdam meselesi çözülemeyecektir.
İki belirlememiz oluştu; büyük bir bölüşüm sorunu ve büyük bir isşizlik sorunu içindeyiz.
Buradan “kutunun dışında”bir öneri geliştirebiliriz; mevcut istihdam haftalık 45 saat olan yasal çalışma süresine dayanıyor. Haftalık çalışma süresini indirip, mesela 36 saat yapsak (aynı ücretlerle) , ortaya çıkacak açık için işveren bir ilave istihdam ihtiyacı duyacaktır. İstihdamda büyük adımı böyle attık işte.
Ama ya kaynak, ilave istihdam için kaynak nerede? İşte o da bölüşüme radikal müdahalede.
Kamu dahil bütün işverenlere çıkacak ek istihdam maliyeti bölüşümdeki radikal değişimlerle sağlanabilir. Yani dünya nüfusunun yüzde 1’I, servetin yüzde 82’sine değil,mesela yüzde 70’ine sahip olsa hayat kaliteleri çok mu kötü olur ?
Özel sektörde ve kamuda yönetici ücretlerine tavan getiren uygulamalar (New York borsasında böyle adımlar atılıyor), gelir ve kurumlar vergisindeki düzenlemeler ihtiyaç duyulan ek kaynakların yaratılmasına imkan verebilir.
Bu paradigma değişikliğinde uğraşılması gereken birçok teknik ve sosyal sorun çıkabilir. Ama “hadi yatırım yapılsın” dan ibaret bir temel bakış açısını hep birlikte tekrar etmektense, bazılarımızın da “outbox” düşünmeye başlaması iyi olmaz mı?
Farkındayım! Daha fazla sorumluluk almalıyım!
Farkındayım! Daha fazla sorumluluk almalıyım!
İngev Vural Çakır
UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma program) 2019 İnsani gelişme Raporunu açıkladı. Raporun bir bölümü insani gelişme açısından dünyanın bulunduğu aşama ve önündeki hedefleri açıklıyor. Diğer bölümü ise ülkeler bazında temel istatistiklerden oluşuyor.
Raporda ülkeler dört ana grupta toplanıyor; çok yüksek insani gelişme,yüksek insani gelişme ve, orta gelişme ve düşük gelişme. Türkiye ilk defa 59 numara ile çok yüksek insani gelişme bölgesinde yer aldı. Bu şekilde iyi “etiketlenmek” Ülkemiz adına güzel bir durum. Raporun ilk yayınlandığı 1990 yılından bu yana özellikle 2015 yılına kadar Türkiye’nin verilerinde iyileşme var. 2015’den sonra iyileşme yavaşlıyor.
İnsani gelişme İstatistikleri üç ana hatta ilerliyor; sağlık,eğitim ve gelir. Bu ana hatlar çeşitli verilerle incelenerek ülkeler sıralanıyor. Türkiye’nin son 30 yılda en fazla gelişme gösterdiği alan kişi başına gelir (satın alma gücü paritesine göre). Ama okullaşma ve beklenen hayat süresi verilerinde de önemli iyileşmeler var. Bütün dünyada bu göstergelerde iyileşmeler var, ama Türkiye ortalamadan daha hızlı.
Cinsiyet eşitsizliği göstergelerinde Türkiye 59’dan 66’ya geriliyor. Burada özellikle kişi başına gelirdeki kadın ve erkek farkı ve eğitimde kalma süresindeki fark dikkat çekiyor. Gelir farkı muhtemelen kadınların iş gücüne katılımındaki zayıflıkla ilgili.
Türkiye’nin çok yüksek insani gelişme bölgesinde yer alması önemli ama bu bölgeye tam yerleşmiş olduğu da söylenemez. Henüz kırılgan bir durumu var, yani çok küçük rakamsal farklılıklarla tekrar bir alt gruba dönme ihtimalini de atlamamak ve ilerlemek lazım.
Ancak, bütün bu istatistik göstergelerden çok, İnsani gelişme raporunun asıl önemi yaptığı genel tespit ve buna bağlı sunduğu vizyon.
En Temel ihtiyaçlara erişim konusunda bütün dünya’da gelişme olmakla birlikte eşitsizlikler de azalmıyor, hatta artıyor. Gelir dağılımındaki eşitsizlikleri biliyoruz. Son araştırmalara göre 26 ailenin geliri dünya nüfusunun yarısının,yani 3,5 milyar insanın gelirine eşit. Özel olarak masa başında tasarlasanız bile böyle bir sonuç verecek bir dünya sistemi yaratmanız zor olurdu. Acayip bir dünya ekonomik ve sosyal sistemi içindeyiz.
Sadece gelir eşitsizliği de değil, karşı bulunduğumuz durum. Yeni nesil eşitsizlikler de, yeni tehditler olarak karşımızda. En belirgin olanları iklim değişikliği ve teknolojiye erişimle oluşan adaletsizlikler. Her ikisi de özellikle düşük gelirlileri kişi ve ülke düzeyinde etkiliyor.
“Bebek piyangosu” bir diğer önemli eşitsizlik kaynağı. Bebekler doğdukları cinsiyete ve aileye göre ömür boyu uğraşacakları bir eşitsizlikle yaşamak durumundalar. En yaygın olanı cinsiyetten kaynaklananı. Kadınlar ömür boyu kadın olmaktan kaynaklanan dezavantajlarla mücadele edecekler.
Ama ,bu kadarla sınırlı değil. Doğdukları ailenin gelirine, dini aidiyetlerine, etnik aidiyetlerine göre de benzer büyük sorunlar hayat boyu kendilerine eşlik edebilir. Bir mülteci bebek düşünün; doğduğu andan itibaren kimliksizliği, statüsü dahil ömür boyu “savaşacağı” büyük bir “piyango” ile karşı kaşıya.
Mesele şu. Bunlara mücadele etmeli miyiz, edebilir miyiz, nasıl ? Kolay bir cevabı yok.
En azından bütün bunlara kader deyip geçmeme konusunda bir fikir birliği oluşmaya başlıyor. Bir zamanlar “beş parmağın beşi bir olmaz”, “her koyun kendi bacağından asılır “ gibi “Ayn Rand inanışları çok yaygındı.
UNDP raporu eşitsizliklerle mücadele için bir genel bakış açısı sunuyor. Ancak, elbette ortada sihirli bir formül yok. Öncelikle bu mücadelenin önemli olduğuna inanmalıyız. Sonra da bu üç ana eşitsizlik grubunu hedefleyen programlar üzerinde somut olarak çalışmak gerekiyor Mevcut ekonomik ve sosyal sistemleri bu bakış açısıyla genişletmek ve kapsayıcılığı esas almak çok ciddi bir değişim alanı.
Elbette hükumetlere çok iş düşüyor. Sonunda erki onlar kullanıyor. Ama, bu tür konularda sorumluluğu başkası üzerinde bırakarak konuşmanın rahatlatıcılığına da kapılmamalıyız. Konuyu biraz da birey olarak kendi üzerimizden düşünme alışkanlığı edinmeliyiz.
İngev’in yılbaşı mesajında dediği gibi; ben de “farkındayım ! daha fazla sorumluluk almalıyım !
İnsani Gelişme Endeksi (İGE) Danışma Kurulu Çalıştayı Gerçekleştirildi
İnsani Gelişme Endeksi (İGE) Danışma Kurulu Çalıştayı Gerçekleştirildi
İnsani Gelişme Endeksi bizim için çok önemli. İnsani gelişme çok büyük bir kavram. Gelir dağılımının düzeltilmesi, istihdamın artması, işsizliğin azalması, dezavantajlı gruplara yönelik çalışmalara odaklanarak katkı yapmaya çalışıyoruz. Bu kavramın yaygınlaşması çok kritik… İnsani gelişme bir yönetim stratejisidir. Bu sebeple
Yerel düzeyde insani gelişmenin ölçülmesini ve izlenmesini amaçlayan İnsani Gelişme Endeksi-İlçeler (İGE-İ) çalışmasını İNGEV ilk yılında 150 ilçeyi kapsayarak yürüttük. İkinci yılında kapsamını genişleterek 186 ilçeyi kapsadı. İnsani Gelişme Endeksi önümüzdeki dönemde ilçelerin yansıra büyükşehirleri de kapsayacak şekilde genişliyor.
İnsani Gelişme Endeksi (İGE) Danışma Kurulu Çalıştayı ile, büyükşehir ve ilçe belediye temsilcileri, akademisyenler, uluslararası kuruluşlar, STK ve özel sektör temsilcileri İnsani Gelişme Endeksi-İlçeler ve İnsani Gelişme Endeksi-Büyükşehirler çalışmalarının kapsamı ilgili görüş beraberinde önerilerini paylaştı. 2020 yılında yayınlanacak çalışmaların kapsamı yeni endeksler ve veri kaynakları ile genişleyecek. Bu araçların mikro ölçekte yerel yönetimler tarafından etkin kullanılması, başta merkezi yönetim olmak üzere diğer paydaşlar tarafından da desteklenmesi yaşam kalitesini yükseltmektedir.
İNGEV ve UCLG-MEWA işbirliği ile, İnsani Gelişme Endeksi-İlçeler (İGE-İ) çalışmasının BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nin yerel düzeyde ölçüldüğü metrikler olarak değerlendirilmesi ve İGE-İ’nin Orta Doğu ve Batı Asya Bölgesi’nde farklı ülkelerde uygulanması konusunda çalışmalara başlandı. İGE Danışma Kurulu İnsani Gelişme Endeksi-İlçeler (İGE-İ) çalışmasının BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın hangi alanlarda eşleşebileceği ve hangi veri kaynakları ile ölçümlendirilebileceği hakkında görüşlerini iletti.
Vural Çakır
İNGEV Başkanı
Çağdaş şiddet
Brand City – Vural Çakır
Çağdaş şiddet
Fiziksel şiddetin iyi birşey olmadığı konusunda en azından genel bir mutabakat var. Arada aile içi şiddetin ve özellikle kadına şiddetin abartıldığını, aile birliğini bozacak şekilde kullanıldığını, kolun kırılsa da yen içinde kalması gerektiğini söyleyenler olmuyor değil. Ama yine de kimse “ben gerektiğinde “döverim” diye ortaya düşecek densizliği göstermiyor.
Şiddetin “modernize” edilmiş, yeni teknolojik versiyonu için aynısını söyleyemeyiz. Muhtemelen bu yazıyı okuyanların büyükçe bir bölümü ya bu yeni şiddeti birisine uyguladı veya kendisine uygulandı. Yani arkadaş sen ya şiddet mağdurusun veya şiddet uygulayıcısısın; hatta ikisi birdensin.
Acele edip, itiraz etmeden önce aşağıdaki birkaç test sorusuna göz at istersen, sonra rakam bakalım:
Hiç sana “ akşam o saatte “whatsapp” ta ne yapıyordun” diyen oldu mu?
Hiç kimseye “ mesajımı okudun, niye bana cevap vermedin “ dedin mi?
“Niye o fotoğrafı beğendin” sorusunu bir yerden hatırlıyor musun?
Fotoğrafını veya mesajını sana sormadan başka birilerine gönderdiler mi, sen gönderdin mi?
Cevap vermediğin halde Israrla sana mesaj gönderen oldu mu?
Birileri hakkında dedikodu anlamına gelecek mesaj gönderdin mi başkalarına? Lakap taktın mı mesela?
Cinsel içerikli taleplerle ( tabi izinin dışında) karşılaştın mı?
Listeyi daha uzatmak mümkün… Sosyal medyanın başlıca İletişim aracı haline dönüşmesi ile birlikte, şiddet de işte bu yeni “ modernize” haline büründü.
Sosyal medyayı ilgilendiren diğer bütün alanlarda olduğu gibi, hatta genelde olduğu gibi, hayat önden gidiyor. Kendi düzenini ve kültürünü, bazen oldukça vahşi biçimde oluşturuyor. Yeni gelişen elbette kendi yeni sorunlarını da getiriyor. O sorunları teşhis etmen, ayıklaman ve bunlara müdahale için bir toplumsal anlayış birliği geliştirmen ise hiç kolay olmuyor.
“Modernize edilmiş şiddet” yani Siber şiddet, sosyal medyanın karşına çıkardığı en önemli sorunlardan biri. İngev’in yeni tamamladığı araştırma raporuna göre toplumun yüzde 77’si siber şiddetin ne olduğunun farkında değil veya pek az haberdar. Yaptığının ne olduğunu bilmiyor, sanki normalmiş gibi yapıyor.
Tehlikeyi görüyorsun, örneğin sosyal medya aracılığı ile birisini taciz etmek yeni İletişim formları içinde normalize olmuş. Hem taciz ediyorsun ve hem de “Allah Allah bunda ne var ki” diyorsun. Aslında yapılan evde çocuğunu döven adamın yaptığı. O da çocuğunu adam olsun diye dövüyor, yoksa dizini dövecek, gayet normal olaraktan babalık görevini yapıyor?
İngev’in çalışması gösteriyor ki 18 yaş üstü insanlarda siber tacize uğramışların oranı yüzde 22. Her beş kişiden biri siber taciz kurbanı. Ayrıca, epeyce bir farkında olmayan da vardır. Facebook ve Instagram tacizin en yoğun kullanıldığı platformlar. İlk gençlik aşamasında olanlar için Instagram, erken orta yaş aşamasında olanlar için ise facebook. İnsanları özellikle onları yakından tanıyanlar taciz ediyor; sevgililer, arkadaşlar, akrabalar…
Neyin şiddet olduğunu bilememek bir sorun. Herhangi bir biçimi ile siber şiddete maruz kalan için ne yapacağını, nasıl davranacağını bilememek de sonraki sorun. Siber şiddet mağdurlarının yüzde 63’ü kendi başlarına mücadele etmeye çalışıyorlar. Kimseye söylemeden. Yasal yollara başvurma çok çok az olduğu gibi, bu yolların bilinirliği düşük, etkinliği de zaten ayrı bir konu.
Sosyal medya platformlarının toplumdaki birincil İletişim biçimi olacağı ve etkinliğini artırmaya devam edeceğini tahmin etmek zor değil. Akıllı telefon kullanım yaşı hızla düşüyor, çocuklar artık 6-7 yaşlarında bu yeni İletişim ortamına katılıyorlar. Ebeveynlerin koyduğu kullanım kısıtlılıklarını aşmayı da biliyorlar. Hangimiz bilmedik ki?
Hayatın ve sonraki hayatların Temel iletişimi öncelikle sosyal medya üzerinden akacak. İyileri ile ve kötüleri ile. Siber Şiddet kötülerden birisi; 6-7 yaşından itibaren karşılaşılacak bir potansiyel tehdit.
Şiddetin, tacizin fiziksel formları ile baş etme konusunda epeyce yol aldın. Kişisel olarak, toplum olarak, yasalar olarak. Bu mesafeyi geriye vermeni isteyenler olsa bile ileriye doğru devam etmeni engelleyemeyecekler.
Ama siber şiddet, siber zorbalık, siber taciz gibi terimler için daha yolun başındasın. Farkında olmak, bu sözcükleri dillendirmek, anlamlandırabilmek bile önemli. Henüz durumun ciddiyetini anlamamış olan regülasyonlardan, yasa ve yönetmeliklerden daha önemli.
Şiddetin bu “ modernize” versiyonu ile mücadeleye başlamanın zamanıdır.
Pazarlama, hayırseverlik, sosyal sorumluluk, sorumluluk…
Vural Çakır Brand City
Pazarlama, hayırseverlik, sosyal sorumluluk, sorumluluk…
Sen ne kadar netsin bilmiyorum tabi… Benim kafamda hayırseverlik, sponsorluk, kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ve nihayet sürdürülebilirlik konuları birbirine karışmaya yakın duruyor. İngev ekibi bu karışıklıkları biraz olsun azaltabilmek amacıyla bir yıl boyunca kurumsal sosyal sorumluluk kapsamında takdim edilen 1420 projeyi inceledi. İnternet taraması ve şirket bildirimleri esas alındı. Bu projelerin 746’sı (%52.5) kurumsal sosyal sorumluluk projesi olarak Kabul edildi. 674’ü (yüzde 47.5) ise kapsam dışı bırakıldı. Sürdürülebilirlik ise veri eksikliği nedeni ile tam değerlendirilemedi.
Kurumsal sosyal sorumluluk deyince neyin anlaşılması gerektiği tartışmalı bir alan.
Şirketler faaliyetleri sırasında yeryüzü kaynaklarına zarar verebilirler. Kaynakları girdi olarak kullanarak eksiltebilirler. Bu kaynaklara zarar verecek yan çıktılar oluşturabilirler. İçeçecek üretirken su tüketirler, deterjanları su kaynaklarına ve çevreye zarar verebilir. Geçenlerde bir arkadaşım piyasada boşa çıkmış 500 milyon cep telefonu bataryası olmalı diye hesap yapıp, “nerde bunlar, telekom Şirketleri bu konuda ne kadar aktif “ diye soruyordu. Birçok üretim faaliyeti karbon salınımına yol açabiliyor..
Sürdürülebilirlik şirketin yeryüzü kaynakalarına zarar verecek yan çıktılar yaratmaması, kaynakları tüketmemesi veya verdiği zararları, tükettiği kaynakları yerine koyabilmesi olmalıdır. Asıl kurumsal sosyal sorumluluk sürdürülebilrlik bağlamında ele alınan, şirket faaliyetleriyle doğrudan ilgili alanlara odaklanabilmelidir..
Şirketin, markanın faaliyet gelirinden bir bölümünü işleri ile ilgili olmayan ama topluma faydalı olacağı düşünülen bir alana ayırması elbette çok iyidir. Bir okul yaptıraibilir, değişik demografik gruplar için eğitim faaliyetlerine destek olabilir, çeşme yaptırabilir, yapılmış bir çeşmeyi onarabilir. Bunlar kurumsal sosyal sorumluk bağlamında da konuşulabilen ve gerçekte hayırseverlik denilecek aktiviteleridir.
Doğrudan bir reklam olmasa da şirket faaliyetlerini destekleyen işler var. Hani markanın t-shirtlerini giymiş insanlar, markanın ürünlerini kullanarak bir sosyal aktiviteye katılırlar. İnternet servis sağlayıcı firma, kadınların “online” olabilmesini sağlayan projelere destek verir. Markanın gıda ürünleri okullarda ücretsiz dağılır. Bilgisayar satıcısı firma ileri yaşlılar arasında kullanım eğitimi faaliyetlerine bütçe aktarır, “akıllı kent “ projeleri desteklenir. Aslında marketing” çalışmalarıdır ama yine KSS bağlamında takdim edilmelerine sık raslanır.
Sponsorluk da karışmaya aday bir başka marka aktivitesidir. Sonuçta bir pazarlama planının parçasıdır. Marka, finallere gidecek kimi sporculara destek olur, voleybol takımına kaynak sağlar, perakendecilik konferansına finansal katkı yapar. Sponsorluk için ayrılan bu bütçe kadar,hatta daha fazlasının, işin reklamına ayrıldığı da olur. Bir adet sporcuya verilen mali desteğin daha fazlası bu desteğin reklamına ayrılabilir.
İngev’in KSS analizi sponsorluğu dışarıda bırakarak, hayırseverlik aktivitelerini mümkün olduğunca ayıklayarak (çeşitli teknik nedenlerle tam olarak ayırt edilemese de) projeyi tamamladı.
İncelenen dönemde KSS projelerinin hedef kitleleri içinde çocuklar başta geliyor. Projelerin yüzde 33’ü çocukları hedefliyor. İkinci sırada toplumun geneline yönelik, belirli bir alana odaklanmamış projeler var (%30). Daha sonra ise gençler (%14), engelliler (%12) ve kadınlar (%8) geliyor.
Şirketler en fazla eğitim alanına yönelik proje yürütüyorlar. İncelenen bir yıl içinde yürütülen KSS projelerinin yüzde 38’i eğitimi konu alıyor. İkinci sırada yüzde 14’le çevre, üçüncü sırada yüzde 13’le sosyal destek ve hemen hemen aynı düzeyde yüzde 12 ile kültür -sanat projeleri geliyor.
Kurumsal sosyal sorumluluk projelerinde bazı konular diğerlerine göre çok daha az gündeme alınıyor.Bunlar gelişme için önemli fırsat alanları. Örneğin çevre ve geri dönüşüm alanında, atıkların yeniden dönüştürülebilmesi gibi konularda şirketler daha fazla kaynak ayırabilir. Yaşlı bakımı, tarımsal alanların gelişimi, hayvan varlığının korunması ve mülteciler gibi konular da Türkiye’nin yakın vadede gereksinim duyacağı toplumsal sorumluluk alanları olarak dikkat çekiyor. Şirketler ve markalar için en önemlisi de bu olmalı; sorumluluk.