Karşılıksız çekin yaptırımları

Ticaretle uğraşan firmalar arasında alım satım işlemleri yapılırken, ödemeler genellikle çekle yapılmaktadır. Çek üzerinde yazan tutar, belirtilen tarihte alacaklı kişi tarafından bankadan tahsil edilebilir. Çekin karşılıksız çıkması, borçlu olan tarafın banka hesabında borcunu ödemeye yetecek kadar parasının bulunmadığı anlamına gelmektedir.

Çek Kanunu uyarınca, karşılıksız çeke ilişkin yaptırımlar aşağıdaki şekildedir:

  • Hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, bin beş yüz güne kadar adli para cezasına hükmedilecektir.
  • Hamilin şikâyeti üzerine mahkeme, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmedebilecektir.
  • Yargılama devam ederken de mahkeme tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilebilecektir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında da uygulanacaktır.
  • Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankalara iade edecek ve kendi adına yeni bir çek hesabı açamayacaktır.
  • Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on gün içinde, düzenlemiş bulunduğu ve henüz karşılığı tahsil edilmemiş olan çekleri, düzenleme tarihlerini, miktarlarını ve varsa lehtarlarını da göstermek suretiyle, muhatap bankaya liste hâlinde vermekle yükümlü olacaktır.