Zirveyi kimseye bırakmıyor

10 yıldır dünya un ihracat şampiyonu olan Türkiye, yıl sonu un ihracat hedefini 3,5 milyon ton olarak revize etti.

Yılı yeniden şampiyon olarak kapatmayı beklediklerini ifade eden Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, buğdayda ithalat yasağının 15 Ekim’de kaldırılmasıyla un ihracatında artış yaşanacağını belirtti.

2023 yılında gerçekleştirdiği 3 milyon 663 bin ton un ihracatıyla tüm zamanların dünya tarihindeki en çok un ihracatını gerçekleştirerek 10 yıldır üst üste dünya un ihracat şampiyonu olan sektör, yıl sonu ihracat hedefini 3,5 milyon ton olarak revize etti. Yılın ilk yarısında yıl sonu için 4 milyon ton un ihracatı hedefi belirleyen sektör, buğdayda ithalat yasağıyla birlikte un ihracatında yaşanan düşüşle birlikte yıl sonu için 3,5 milyon ton ihracata odaklandı. Yılı yeniden şampiyon olarak kapatacaklarını ifade eden IAOM Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, “Mayısta yerli hasatın gelmesiyle birlikte güzel bir 6 aylık dönem geçirdik. TÜİK’in tahminlerine göre 21 milyon ton buğday hasadıyla birlikte buğday ithalat yasağının devreye girmesiyle un ihracat rakamlarında düşüş yaşamaya başladık. Ağustos ayında geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 40’lık, geçtiğimiz yılın ocak-ağustos dönemine göre de yüzde 2’lik bir düşüş yaşadık. Uygulama 15 Ekim’e kadar devam edecek. 15 Ekim’de yasağın kalkmasıyla birlikte yaşadığımız düşüşü pozitife çevirerek yılı 3,5 milyon tonla kapatmaya hedeflendik” dedi. İthalat yasağının uygulamaya girdiği 3 aylık dönemde en büyük üç pazar Irak, Yemen ve Sudan’da pazar kayıplarının yaşandığına dikkat çeken Dr. Eren Günhan Ulusoy, “Buğday fiyatlarına baktığımız zaman Türkiye’deki fiyatlar, dünya piyasasından yüzde 35-40 oranında yüksek. Bu da rekabet gücümüzü zayıflatıyor. 15 Ekim’den sonra yasağın kalkmasıyla birlikte ihracatçıya dünya fiyatları üzerinden buğday temin edilerek rekabetçilik geri kazanılabilir ve bu şekilde ihracatta yükselişe geçilebilir. Böylece ivedilikle pazar kayıplarını yeniden kazanabiliriz. Yasağın devam etmesi durumunda ise kaybettiğimiz pazarları kazanmamız birkaç yılımızı bulabilir. Ancak geçtiğimiz yıllarda da bu uygulama yapılıyordu. Yani 15 Ekim’den sonra yasağın kalkacağını öngörüyoruz” açıklamalarında bulundu.

Rakip ülkeler güçleniyor

Türkiye’nin açık ara farkla dünya ihracat şampiyonu olduğunu sözlerine ekleyen IAOM Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, “Dünyada en büyük ikinci ihracatçı ülke Kazakistan ancak o bizim rakibimiz değil. Çünkü sadece çevre ülkelere ihracat gerçekleştiriyor. Litvanya, Estonya, Almanya, Fransa, Ukrayna ve Rusya asıl rakip ülkeler. Karadeniz ülkeleri buğday üretimlerini artırıyorlar ve eğer sanayilerini geliştirirlerse ciddi rakibimiz olabilirler. Ukrayna-Rusya savaşı bu ihtimali biraz ortadan kaldırsa da Rusya’da bir hareketlenme gözlemliyoruz. Yine Mısır’ın lojistik avantajı da güçlü olduğumuz Sudan, Yemen gibi pazarlara hızlıca ulaşmasını sağlıyor” dedi.